HT-22 Fare Hipokampal Nöronal Hücre Hattında NOX-2 İnhibisyonunun Pentilentetrazol (PTZ) ile Oluşturulan Nöronal Hasar Üzerine Etkisinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERYEM YAPRAK
Danışman: Ahmet Şevki Taşkıran
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada amaç; NADPH oksidaz-2 (NOX-2) enzim inhibisyonunun pentilentetrazol (PTZ) ile oluşturulan nöronal hasar üzerine etkisini ortaya koymak ve NOX-2 inhibitörü GSK2795039'un (GSK) PTZ ile oluşturulan nöronal hasar üzerine etkisini oksidan-antioksidan sistem üzerine etkilerini gösterip aralarındaki ilişkiyi aydınlatmaktır. Materyal ve Metot: Çalışmada HT-22 fare hipokampal nöronal hücre hattı kullanıldı. PTZ ile oluşturulan nöronal hasar sonrası NOX-2 inhibitörü GSK'nın hücre ölümü üzerindeki etkisini değerlendirmek için hücreler dört gruba ayrıldı. Kontrol grubuna tedavi uygulanmadı, PTZ grubuna PTZ 60 mM, GSK grubuna farklı konsantrasyonlarda (40, 20, 10, 5 ve 2,5 μM) GSK2795039 ve GSK + PTZ grubuna hücrelere farklı konsantrasyonlarda (40, 20, 10, 5 ve 2,5 μM) GSK uygulandı 2 saat sonra 60 mM PTZ eklendi. Tüm gruplar toplamda 3 saat inkübe edildi. Sonrasında hücre canlılığı için XTT testi kullanıldı, total oksidan seviyeleri (TOS), total antioksidan seviyeleri (TAS), nitrik oksit sentaz (nNOS) ve nitrik oksit (NO) seviyeleri ticari kitler ile ölçüldü. Apoptotik süreç için flow sitometri testi uygulandı. B-kaspaz-3 ve NOX-2 seviyeleri floresan boyama yöntemi ile değerlendirildi. Verilerin istatistiksel analizinde tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: HT-22 hücrelerine 60 mM PTZ uygulanması kontrolle kıyaslandığında canlı hücre sayısını azaltmış; TOS, NO, nNOS seviyelerini, erken ve geç apoptotik hücre sayısını anlamlı ölçüde artırmıştır (p<0,05). 40 μM GSK ile NOX-2 inhibisyonu sonrası PTZ uygulanması tek başına PTZ'ye maruz kalan hücrelerle kıyaslandığında canlı hücre sayısını artırmış; TOS, NO, nNOS seviyelerini, erken ve geç apoptotik hücre sayısını anlamlı ölçüde azaltmıştır (p<0,05). İmmun floresan boyama sonuçlarına göre HT-22 hücrelerine 60 mM PTZ uygulanması kontrolle kıyaslandığında NOX-2 ve B-kaspaz-3 protein seviyelerini anlamlı olarak artırmıştır (p<0,05). Fakat GSK ile NOX-2 inhibisyonu sonrası PTZ uygulanması tek başına PTZ'e maruz kalan hücrelerle kıyaslandığında NOX-2 protein seviyesini anlamlı olarak azaltmıştır (p<0,05). Sonuç: Araştırma sonuçları, NOX-2 inhibisyonunun PTZ'ye bağlı nöronal hasarı ve oksidatif stresi azaltabileceğini göstermiştir. Deneysel ölçümler GSK'nın antioksidatif ve protektif etkisini NO seviyeleri üzerinden gerçekleştirdiğini ortaya çıkarmıştır. Ancak bu konuyla ilgili in vitro ve in vivo daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Nöronal Hasar; Oksidatif Stres; Pentilentetrazol (PTZ); NOX-2 inhibisyonu; HT-22 Hücre Hattı.