1,3-dimetil-5-(arilazo)-6-amino-urasil türevlerini içeren azo boyar maddelerin solvatokromik özelliklerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET TURAN EKİCİ

Danışman: Nihat Karakuş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

1,3-Dimetil-5-(arilazo)-6-aminourasil türevlerinin üç olası (azo-enamin-keto (T1), hidrazon-imin-keto (T2) ve azo-imin-enol (T3)) tautomerleri için denge moleküler geometrileri teorik olarak 6-31++G(d,p) temel set seviyesinde B3LYP ile DFT yöntemiyle optimize edildi. Tüm teorik hesaplamalar Linux tabanlı Gaussian 09 AML64L-Revision-C.01 paket programıyla gerçekleştirildi. Tautomerik yapıların çözücü faz geometri optimizasyonları, polarizable continuum model (PCM) kullanılarak aynı teori seviyesinde gerçekleştirildi. Tautomerlerin UV-görünür bölge spektrumlarını elde etmek için Zamana Bağlı Yoğunluk Fonksiyonel Teori (TD-DFT) yöntemi kullanıldı. Farklı çözücülerde; UV-görünür bölge uyarılma enerjileri, elektronik geçişler, ossilatör kuvvetleri ve absorpsiyon maksimum dalga boyları teorik olarak TD-DFT yöntemiyle hesaplandı. Aynı zamanda, her bir tautomerin UV-görünür bölge spektrumu üzerine substituent etkileri tüm fazlarda tartışıldı. Molekül içi yük transferi ve delokalizasyonun varlığı ile verici alıcı moleküler orbitaller (MO) arasındaki etkileşimler doğal bağ orbital analizi (NBO) yardımıyla tahmin edildi ve tartışıldı. T1, T2 ve T3 tautomerlerinin solvatokromik davranışları farklı çözücülerdeki maksimum absorpsiyon dalga boylarına göre değerlendirildi. Ayrıca, sertlik, yumuşaklık ve elektronegatiflik gibi moleküler parametreler HOMO ve LUMO enerjilerinden elde edildi. Elde edilen sonuçlar mevcut deneysel ve teorik veriler arasında iyi bir uyumun olduğunu gösterdi.