Amfizemli hastalarda amfizem yaygınlığının arter kan gazı, solunum fonksiyon testi ve hastaların performanslarıyla olan ilişkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA GÜLDEMİR

Danışman: SULHATTİN ARSLAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amfizem, akciğerlerde terminal bronşiyollerin distalindeki hava yollarının, anormal ve kalıcı genişlemesidir. Amfizemde maksimum ekspiratuvar hava akımında azalma, aşırı havalanma, hava hapsi gibi değişiklikler oluşur. Bu değişiklikler ilerleyen dönemde hastaların egzersiz toleransı ve efor kapasitelerini etkiler. Bu çalışmada, amfizemli hastalarda tespit edilen amfizem yaygınlığının hastanın performansı, hastada oluşan obstruksiyonun düzeyi ve hastanın arter kan gazında (AKG) oluşan değişikliklerle olan ilişkisini tespit etmeyi amaçladık. Çalışmamıza, Ekim 2017 – Ekim 2018 tarihleri arasında Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Kliniğine başvuran ve tetkikleri yapılan, dosyaları incelenerek daha önce kesin amfizem tanısı almış olduğu belirlenen, cinsiyet farketmeksizin ardışık 55 hasta alındı. Hastaların demografik ve klinik özellikleri kaydedildi. Hastaların tümüne yüksek rezolüsyonlu bilgisayarlı tomografi (YRBT), solunum fonksiyon testleri (SFT), AKG ölçümü, hasta performansını değerlendirmeye yönelik testler, akciğer kantitatif perfüzyon sintigrafisi yapıldı. Amfizem dağılımı ve yaygınlığının belirlenmesi için YRBT ile değerlendirilen görsel amfizem skoru kullanıldı. Amfizem skorları ile yaş, sigara öyküsü ve beden kitle indeksi arasında anlamlı korelasyon saptanmadı (p>0,05). Amfizem skorları ile zorlu vital kapasite (FVC), 1. saniyedeki zorlu ekspiratuvar volüm (FEV1), FEV1/FVC, karbonmonoksit difüzyon kapasitesi (DLCO), yüzde oksijen satürasyonu (SO2) ve altı dakika yürüme testi (6DYT) arasında negatif yönlü; rezidüel volüm (RV), total akciğer kapasitesi (TLC), parsiyel karbondioksit basıncı (PaCO2), Global Obstructive Lung Disease (GOLD) evresi ve Modified Medical Research Council (MMRC) arasında aynı yönlü ilişki katsayıları bulundu (p<0,05). Tüm bu parametreler arasında en kuvvetli negatif yönlü korelasyon 6DYT ile, en kuvvetli pozitif yönlü korelasyon ise RV ile saptandı. Zonlara göre amfizem skorları arttıkça perfüzyon yüzdelerinin düştüğü görüldü fakat ilişki anlamlı bulunmadı. Amfizem skoru ile perfüzyon yüzdeleri arasındaki muhtemel ilişkiyi daha net ortaya koyacak daha fazla sayıda hastanın dâhil edildiği çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Amfizem, rezidüel volüm, altı dakika yürüme testi, perfüzyon.