Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi hastalarında serum anjiopoietin like protein düzeylerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜMEYYE YEŞİLDAĞ

Danışman: Seyit Ali Büyüktuna

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), çoğunlukla keneler aracılığıyla bulaşan ve ateş ile kanama semptomlarıyla karakterize olan zoonotik bir enfeksiyon hastalığıdır. KKKA'nın patogenezi hakkında çeşitli hipotezler öne sürülmüştür; etken virüsün doğrudan veya dolaylı mekanizmalarla endotelyal tutuluma neden olarak vasküler hasara yol açmasının, hastalığın patogenezinde önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Anjiyopoietin-benzeri proteinler (ANGPTL'ler), birçok fizyolojik süreçte, özellikle lipid metabolizması, enerji homeostazı ve anjiyogenezde önemli rol oynar. Bu çalışmada, KKKA hastalarında ANGPTL düzeyleri ile hastalığın şiddeti ve mortalite arasındaki ilişki araştırılmıştır. Bu çalışma 01 Mart 2022-31 Ekim 2022 tarihleri arasında yapılmış ve KKKA hastalığı tanısı alan 60 hasta ve kontrol grubu olarak 30 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Hastalardan sadece hastaneye başvurusu anında serum örneği alınmıştır. Serum ANGPTL düzeyleri ELISA yöntemi ile belirlenmiştir. Hasta ve sağlıklı kontrol grubu arasında serum ANGPTL1, ANGPTL2, ANGPTL3, ANGPTL4, ANGPTL6, ANGPTL8 düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı fark göstermiş olup hasta grubunda daha düşük bulunmuştur. Hastaların sağlıklı kontrollerden ayrılmasında en iyi belirteç ANGPTL2 olarak tespit edilmiştir (p<0.001). Yaşayan ve ölen hasta grupları arasında ANGPTL1, ANGPTL2, ANGPTL3, ANGPTL4, ANGPTL6, ANGPTL8 düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilememiştir. Ancak mortalitenin öngörülmesinde ANGPTL2 (p=0,049) ve ANGPTL3 (p=0,020) istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sonuç olarak bu çalışmada bulgularımız inflamasyon ve anjiyogenezde rol oynayan ANGPTL proteinlerinin KKKA enfeksiyonunun patogenezinin aydınlatılmasında önemli bir biyomarker olabileceğini göstermektedir. Ancak, ANGPTL'lerin KKKA'daki spesifik rollerini ve mekanizmalarını daha iyi anlamak için ileri düzeyde çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.