STEM etkinliklerinin fen bilimleri dersinde akademik başarı ve derse yönelik tutuma etkisi: Sistematik inceleme ve meta-analiz çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT KUNDAKCI
Danışman: SERKAN BULDUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, Fen Bilimleri dersinde STEM etkinliklerinin akademik başarı ve/veya derse yönelik tutuma etkisini araştıran çalışmaların sistematik incelemesi ve meta-analizinin gerçekleştirilmesidir. "STEM", ''Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik'' ve "fen eğitimi" anahtar kelimeleri kullanılarak; Google Akademik, DergiPark ve YÖK'ün tez veri tabanlarında yayınlanan çalışmalar incelenmiştir. Çalışmaların araştırmaya dahil edilme kriterleri; [i] Türkiye'de yürütülen ve STEM etkinliklerinin uygulandığı ve uygulanmadığı Fen Bilimleri ders etkinliklerini kıyaslayan, [ii] bu etkinliklerin akademik başarı ve/veya derse yönelik tutum üzerindeki etkisinin inceleyen, [iii] deneysel desen kullanılarak yürütülen, [iv] yayın dili olarak Türkçe ya da İngilizce olarak farklı yayın türlerinde (yüksek lisans tezi, doktora tezi, makale veya bildiri çalışması) yayınlanan, [v] 2020 yılının sonuna kadar yayınlanan çalışmalar şeklindedir. Dahil edilme kriterlerine uygun çalışmalar betimsel içerik analizi ve meta-analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Fen Bilimleri dersinde STEM etkinliklerinin akademik başarıya etkisini inceleyen çalışmaların betimsel içerik analizinde; çalışmaların daha çok 2019 yılında yapıldığı ve yüksek lisans tezi olarak yayımlandığı belirlendi. Bu çalışmalar ağırlıklı olarak "Fiziksel Olaylar" konu alanında yürütülmüş, en çok yedinci sınıflarda ve en çok 0-4 haftalar arasında uygulanmıştır. Nicel araştırma yaklaşımı en yaygın kullanılan yaklaşımdır. Benzer şekilde Fen Bilimleri dersine yönelik tutum araştırmalarının betimsel içerik analizi; yayın türü, konu alanı ve sınıf düzeyi için aynı sonuçları ortaya koymuştur. Ancak bu çalışmalar en çok 2018 yılında yayınlanmış ve uygulama süresi 5-8 hafta olmuştur. Bu çalışmalar da ağırlıklı olarak karma araştırma yaklaşımı kullanmıştır. Dahil edilme kriterlerine uygun olan 44 çalışma içerisinde STEM etkinliklerinin Fen Bilimleri dersinde akademik başarı üzerindeki etkisi inceleyen 40 çalışmanın meta-analizi sonucunda Cohen ve diğerlerine (2007) göre güçlü düzeyde anlamlı bir etki büyüklüğüne [Hedges'g (EB): 1,24, % 95 (GA): (0,87- 1,62)] sahip olduğu bulunmuştur. Moderatör analizinde ise (konu alanı, sınıf düzeyi ve uygulama süresi) gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. STEM etkinliklerinin Fen Bilimleri dersine yönelik tutuma etkisini inceleyen 11 çalışmanın meta-analizi sonucunda, küçük düzeyde anlamlı bir etki büyüklüğüne [Hedges'g (EB): 0,48, %95 (GA): (0,22 -0,73)] sahip olduğu bulunmuştur. Moderatör analizinde ise (uygulama süresi) gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak STEM etkinliklerinin ortaokul düzeyinde Fen Bilimleri dersinde akademik başarı ve tutum açısından olumlu yönde etkisi olduğu bulunmuştur.