9-10 yaş çocuklarda ekran bağımlılığının uykuya etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELMA AVCI
Danışman: Emine Altun Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, 9-10 yaşlarında olan çocuklarda ekran bağımlılığının uykuya etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı kesitsel tipte yapılmıştır. Araştırma Kayseri Kocasinan ilçesinde 2022-2023 eğitim öğretim yılında 3. ve 4. sınıfa devam eden 9-10 yaş aralığında olan 380 ilkokul öğrenci ebeveynleri ile çalışılmıştır. Veri toplama aracı olarak, Çocuğa ve Ebeveyne Ait Tanıtıcı Bilgi Formu, Problemli Medya Kullanım Ölçeği (PMKÖ) ve Çocuklar İçin Uyku Bozukluğu Ölçeği (ÇUBÖ) kullanılarak toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 23.0 programı ile değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde t testi, varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamındaki çocukların %48.4'ü kız, %51.6'sı erkek, 9-10 yaşlarında, %43,2'si 3.sınıfta, %56,8'i 4.sınıfta öğrenim görmekte, %93,7'sinde kronik bir rahatsızlık bulunmamaktadır. Çocukların %84,5'i çekirdek aile yapısında, %73,9'u 2 ya da 3 kardeşe sahip, %66,3'ünün kendine ait bir elektronik bir cihazının olduğu, en sık kullanılan cihazların ise cep telefonu (%43,7) ve tablet (%33,7) olduğu bulunmuştur. Araştırmamızda çocuklarda uyku bozukluğu prevalansının %45,7 olduğu, görülen en fazla uyku bozukluğu sorununun uykuya dalma ve uykuya devam etme olduğu bulunmuştur. Ekran bağımlılığı arttıkça çocuklarda uyku bozukluğunun arttığı bulunmuştur. Ekran bağımlılığı ile yaş, sınıf düzeyi, kronik hastalık varlığı, çocuğun kendine ait bir elektronik cihazının olması ve anne/baba dışında bakım alma değişkenlerine göre anlamlı bir fark oluşmazken, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, baba çalışma durumu, aile gelir durumu, ailedeki çocuk sayısı, aile tipi, aile içinde ekran kullanım kuralı olması, ekran kullanım kuralını uygulama sıklığı ve çocuğun elektronik cihazı kullanmasının endişe yaratma durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar olduğu bulunmuştur. Çocuklarda görülen toplam uyku sorunları ile yaş, cinsiyet, sınıf, kronik hastalık durumu, kendine ait bir elektronik cihazının olması, en sık kullanılan görsel medya aracı ve anne/baba dışında bakım alma değişkenlerine göre anlamlı bir fark oluşmazken, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, anne çalışma durumu, baba çalışma durumu, aile gelir durumu, aile tipi, ekran kullanım kuralının olması durumu, ekran kullanım kuralını uygulama sıklığı ve çocuğun elektronik cihazı kullanmasının endişe yaratma durumu gibi değişkenlere göre anlamlı farklılıklar olduğu bulunmuştur