Dünya'da yaygın olarak kullanılan herbisitlerin (dicamba, paraquat, picloram, clopyralid, linuron) Caenorhabditis elegans üzerindeki etkilerinin araştırılması.

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALPER ZÖNGÜR

Danışman: Musa Sari

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dicamba, paraquat, picloram, clopyralid, linuron, tarımda mahsul koruması için yaygın olarak kullanılan herbisitlerdir. Bu araştırmanın amacı, kullanılan herbisitlerin insan genomuyla benzerlik gösteren Caenorhabditis elegans sağkalım, fertilite ve fiziksel boy uzunluklarına olan toksisite etkisini değerlendirmektir. Çalışmada, C. elegans her bir herbisitin 5 farklı (62.5 µM, 125 µM, 250 µM, 500 µM, 1000 µM) konsantrasyonuna maruz bırakılmış ve herbisit maddelerin göstermiş olduğu değişiklikler belirlenmiştir. Çalışmanın yaşam analizleri kısmı için Kaplan-Meier Survival Analysis istatistik methodu kullanılarak Log Rank (Mantel-Cox), Breslow (Generalized Wilcoxon), Tarone Ware testleri yapılmıştır. Ayrıca, fertilite ve fiziksel büyüme çalışmalarında ise elde edilen tüm verilerin analizinde Anova sonrasında Post- Hoc Testi kullanılarak herbisit doz grupları arasındaki farklılıklar belirlenmiştir. Sonuçlar değerlendirildiğinde; sağkalım (yaşam süresi) ve boy uzunluklarının (fiziksel büyüme) sırası ile paraquat, dicamba, linuron, picloram ve clopyralid herbisitlerinden daha fazla etkilendiği, fertilitenin (yumurta sayısı ve yumurta verimi) ise sırasıyla paraquat, linuron, dicamba, picloram ve clopyralid herbisitlerinden daha fazla etkilendiği görülmüştür. Sonuç olarak, herbisitlerin doz miktarlarının arttırılmasının C. elegans üzerinde birçok toksik reaksiyona neden olarak hayatta kalma, yumurta verimi ve boy uzunluklarını etkilediği belirlendi.