1970-1980 arası Türk romanında ekonomi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELMA ÇELİK
Danışman: Ahmet Bozdoğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ekonomi, insanoğlunun kavramsal olarak yeryüzü sahnesinde var olduğu günden beri yaşamını idame ettirebilmek için geliştirdiği ilişkilerin bütünüdür. Ekonominin toplumsal hayattaki hayati rolünü en iyi ifade eden anlayışlardan biri şüphesiz Karl Marks tarafından sistemleştirilen Tarihî Maddecilik felsefesidir. Bu anlayışa göre alt yapı olarak adlandırılan ekonomik ilişkiler, toplumun üst yapısı olarak adlandırılan ahlak, hukuk, sanat gibi kültürel değerlerini belirleyen yegâne unsurdur. Çalışmaya dâhil edilen romanlarda da ekonomideki gelişmelerin mahiyetine göre toplumsal yaşamdaki ahlaki, hukuki, sanatsal faaliyetlerin geliştiği ya da gerilediği gözlemlenmiştir. Toplumsal yaşamda bu denli hayati öneme sahip olan ekonomik ilişkilerin geçmişten günümüze doğru incelenmesi aynı zamanda insanoğlunun siyasi, sosyal, kültürel gelişimini de ortaya koyacaktır. Söz konusu değişimi, gelişimi tespit etmek için salt tarihî vesikaların kullanımı şüphesiz insan tecrübesinden yoksun olacağı için istatistiki veri olmanın ötesine geçemeyecektir. İnsan gerçeğini yansıtan tecrübenin tespiti için en önemli kaynak genelde edebiyat özelde romandır. Ortak bir bilincin aktarıcısı olan edebî eserler, ekonomik görüntüyü yansıtması açısından sosyolojik bir veri niteliği kazanır ve geleceğin inşasında yararlanılacak kaynaklar arasında yerini alır. "1970-1980 Arası Türk Romanında Ekonomi" başlıklı doktora tez çalışması kapsamında 1970-1980 arası dönemde 514 tane yayımlanmış roman tespit edilmiştir. Tespit edilen romanlardan nitel araştırma yöntemlerinden örnekleme yöntemi ile 81 tane roman okunarak 38 tane yazara ait 72 roman tezde kullanılmıştır. "Giriş ve Sonuç" dışında beş bölümden oluşan bu çalışmada "Osmanlı Dönemi, Atatürk Dönemi, İnönü Dönemi, Menderes Dönemi ve İhtilaller Arası Dönemde" Türkiye'de takip edilen millî, liberal, devletçi, ithal ikameci ekonomi politikalarının genelde toplum özelde insan hayatına nasıl yansıdığı konusu, nitel araştırmanın temel özelliklerinden biri olan döküman analizi gibi veri toplama teknikleri kullanılarak romanlardaki olay ve olgulardan hareketle kendi bağlamında değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışma içerisinde elde edilen verilerden hareketle özellikle yazarların eserlerini hangi saiklerle kaleme aldığı ve okuyucularına hangi mesajları vermek istediği tespit edilemeye çalışılmıştır. İnsanların bir arada refah, huzur ve güven içinde yaşamalarını sağlamakla yükümlü olan devlet, takip edeceği ekonomi politikalarını da geçmişte edinilen ekonomik tecrübelerden yararlanarak belirleyebilir. Bu çalışma ile tarihî süreç içinde sosyal, siyasi ve ekonomik olaylara bağlı olarak Türk milletinin ekonomik durumunu şekillendiren politikaların tecrübi yaşantısının yeni politikaların geliştirilmesinde yararlı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Dönemi, Atatürk Dönemi, İnönü Dönemi, Menderes Dönemi, İhtilaller Arası Dönem, roman ve ekonomi, ekonomi politikaları