Sosyal Beceri Temelli Etkinliklerin İlkokul Öğrencilerinin Eleştirel Düşünmelerine ve Empatik Eğilimlerine Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE SAYGIN
Danışman: Hamdi Karakaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada sosyal beceri temelinde gerçekleştirilen etkinliklerin ilkokul öğrencilerinin eleştirel düşünmelerine ve empatik eğilimlerine olan etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön test-son test deney-kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma 2020-2021 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde gerçekleştirilmiştir. İç Anadolu Bölgesindeki bir ilin devlet okulunda dördüncü sınıflarda öğrenim gören bir deney (Ndeney=17) ve iki kontrol grubu (Nkontrol-1=16; Nkontrol-2=16) olmak üzere 49 ilkokul öğrencisi araştırmaya dâhil edilmiştir. Sosyal beceri temelinde gerçekleştirilen etkinlikler öncesi ve sonrası ilkokul öğrencilerinin eleştirel düşünme ve empatik eğilimlerindeki değişimini ölçmek amacıyla Sosyal Beceri Ölçeği, Eleştirel Düşünme Algı Ölçeği ve KA-Sİ Çocuk ve Ergenler İçin Empatik Eğilim Ölçeği ön test-son test olarak uygulanmıştır. İşlem basamağı ise ilkokul öğrencilerine yönelik toplam sekiz farklı sosyal beceri temelli etkinlik sürecini kapsamaktadır. Veriler kovaryans analizi (ANCOVA) ve bağımlı gruplar t-testi kullanılarak analiz edilmiş ve puanlar arasındaki varyanslara göre etki büyüklüğü (etakare [ή2]) hesaplanmıştır. Araştırmada sosyal beceri temelli etkinlik süreci deney ve kontrol grubu ilkokul öğrencilerinin eleştirel düşünme beceri ön test ortalama puanları kontrol alındığında son test ortalama puanları arası farkın istatiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Ancak deney grubu ilkokul öğrencilerinin ön-son test eleştirel düşünme ortalama puanları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve etki büyüklüğünün büyük bir etki olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte sosyal beceri temelli etkinlik süreci deney ve kontrol grubu ilkokul öğrencilerinin sosyal beceri ve empatik eğilim ön test ortalama puanları kontrol alındığında son test ortalama puanları arası farkın deney grubu lehine istatiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Ayrıca deney grubu ilkokul öğrencilerinin ön-son test sosyal beceri ve empatik eğilim ortalama puanları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve etki büyüklüğünün orta büyüklükte olduğu tespit edilmiştir. İlkokullarda sınıf öğretmenlerinin Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri ve Sosyal Bilgiler gibi derslerde düzenleyebilecekleri grup etkinliklerinin iletişim kurma, tartışma, paylaşma, problem çözme ve karar verme gibi süreçleri içermesi ve öğrencilere sosyal beceri kazandırabileceği gibi olaylara farklı başkasının gözünden yaklaşarak eleştirel düşünme becerisi ve empatik eğilim oluşturabilmelerini sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Eleştirel düşünme, empatik eğilim, ilkokul öğrencileri, sosyal beceri