Orta ve üst düzey hastane yöneticilerinde örgütsel adalet ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkide duygusal emeğin aracı rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FIRAT TEPE

Danışman: Hatice Ulusoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmada tükenmişlik, duygusal emek ve örgütsel adalet değişkenleri arasındaki ilişkilerin sağlık sektörünün önemli bileşenlerinden olan orta ve üst düzey hastane yöneticilerinde incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Sivas Numune Hastanesinden 111, Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesinden 60, Özel Gültepe Hastanesinden 9 yönetici araştırmaya katılmıştır. Araştırma örnekleminin %57.2'si kadın, 42.8'i erkek yöneticidir. Araştırmaya katılan yöneticilerin %16.16'sı üst düzey, %83.9'u orta düzey pozisyonlarda çalışan yöneticidir. Araştırmada veri toplama araçları olarak Maslach Tükenmişlik Envanteri, Duygusal Emek Ölçeği, Örgütsel Adalet Algısı Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre örgütsel adalet, duygusal emek ve tükenmişlik düzeyinin orta ya da üst düzey hastane yöneticisi pozisyonuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği bulunmuştur. Erkek yöneticilerin dağıtımsal adalet algısının, derin davranışının ve yüzeysel davranışının kadınlardan yüksek olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan yöneticilerin yaşının yüzeysel davranış ve duyarsızlaşma ile negatif; kişisel başarı ile pozitif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Katılımcıların eğitim düzeyinin dağıtımsal adaletle pozitif yönde ilişkili olduğu; çocuk sayısının ise kişisel başarı ile pozitif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Hizmet yılının duyarsızlaşma ve yüzeysel davranışla negatif yönde; kişisel başarı ile pozitif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Benzer şekilde yöneticilik yılının yüzeysel davranışla negatif yönde, kişisel başarı ile pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Kadın yöneticilerde kişilerarası adalet ile duygusal tükenme arasındaki ilişkiye sadece derin davranışın aracılık ettiği görülmüştür. Kadın yöneticilerde kişilerarası adalet ile duyarsızlaşma arasındaki ilişkiye ise derin ve yüzeysel davranışın aracılık ettiği; kadın yöneticilerde bilgisel adalet ile duyarsızlaşma arasındaki ilişkiye ise yüzeysel davranışın aracılık ettiği bulunmuştur. Erkeklerde ise duygusal emeğin aracı rolünün olmadığı bulunmuştur. Sonuç olarak orta ve üst düzey hastane yöneticilerinde özellikle de kadın yöneticilerde örgütsel adalet ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkide duygusal emeğin aracı rolünün olduğu saptanmıştır. Bulgular ilgili literatür bağlamında tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, Duygusal Emek, Örgütsel Adalet, Orta ve Üst Düzey Hastane Yöneticisi