İlköğretim 7.sınıf sosyal bilgiler dersinde yansıtıcı düşünme etkinliklerinin öğrencilerin tarihsel okuryazarlık başarılarına ve tutumlarına etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYDIN ÇAKIR
Danışman: Ayla Arseven
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, yansıtıcı düşünme etkinlikleri ile hazırlanan öğretimin ilköğretim sosyal bilgiler dersi 7.sınıf öğrencilerinin tarihsel okuryazarlık başarılarına ve tutumlarına etkisini belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubu, Sivas ili, X Ortaokulunda 7.sınıf sosyal bilgiler dersi 7/F sınıfı (kontrol grubu) ve 7/İ sınıfı (deney grubu) öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırma, öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel bir çalışmadır. Araştırmada ilk olarak, kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Deneysel işlem öncesinde ve sonrasında, araştırmacı tarafından geliştirilen Tarihsel Okuryazarlık Başarı Testi ve Keçe, (2013) tarafından geliştirilen tarihsel okuryazarlık tutum ölçeği kullanılmıştır. Çalışmamızda deney grubuna yansıtıcı düşünme odaklı öğretim uygulanırken kontrol grubuna 2015 MEB sosyal bilgiler dersi öğretim programında önerilen öğretim uygulanmıştır. Çalışma gruplarının test puanları normal dağılım göstermiştir. Parametrik varsayımlar karşılandığı için, verilerin analizinde parametrik analiz tekniğinden faydalanılmıştır. Çalışmada, ilişkili (bağımlı) ve ilişkisiz (bağımsız) örneklemler t-testinden yararlanılmıştır. Veriler, bilgisayar paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın nihayetinde, yansıtıcı düşünme etkinliklerinin kullanıldığı deney grubu öğrencilerinin tarihsel okuryazarlığa yönelik tutumları ve tarihsel okuryazarlık başarıları kontrol grubu öğrencilerine oranla daha olumlu bulunmuştur. Deney grubu öğrencileri tarihsel okuryazarlığın alt boyutlarından; tarihsel olaylar bilgisi, tarihsel dili anlama becerisi, kronolojik düşünme becerisi, bilgi iletişim teknolojilerini kullanma becerisi, geçmiş ile günümüzü ilişkilendirebilme becerisi, çelişkili yorumları ayırt edebilme becerisi, tarihi olayları konu edinen sanat yapıtlarını okuma/dinleme/izleme becerisi, neden-sonuç ilişkisi kurabilme becerisi ve özellikle tarihsel empati becerisi açısından, kontrol grubuna oranla daha başarılı bulunmuştur. Araştırmanın ortaya koyduğu bulgular ışığında, yansıtıcı düşünme yaklaşımına gore işlenen dersin, öğrencilerin tarihsel okuryazarlık tutumlarına olumlu etkisinde ve öğrencilerin tarihsel okuryazarlık başarılarının artmasında programda önerilen öğretimden daha fazla etkili olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler Öğretimi, Yansıtıcı Düşünme, Tarihsel Okuryazarlık, Başarı ve Tutum.