OBEZ ERGENLERDE METABOLİK SENDROM SIKLIĞI VE METABOLİK SENDROM İÇİN RİSK FAKTÖRLERİNİN BELİRLENMESİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PERİHAN BEYSEL
Danışman: Nurullah Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çocukluk yaş grubunda Metabolik Sendrom (MS) tanımı için ortak bir konsensüs yoktur fakat en çok kabul gören Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) kriterleridir. Küresel obezite salgını artarken, çocukluk çağı ve adölesan obezitesinde MS sıklığı ve risk faktörleri üzerine araştırmalara ihtiyaç artmaktadır. Bu retrospektif tek merkezli gözlemsel çalışmada Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Pediatrik Endokrinoloji Polikliniğine Eylül 2017-Şubat 2020 tarihleri arasında kilo fazlalığı şikayeti ile başvuran 6-18 yaş grubunda, 291 erkek, 380 kız olmak üzere toplam 957 hastanın demografik ve laboratuvar bulguları incelenerek MS olan ve olmayan grupların antropometrik ve bazal metabolik parametrelerinin karşılaştırılması ve ayrıca obez çocuk ve adolesanlarda MS sıklığı ve risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tüm olgular IDF, Cook ve ark. ve De Ferranti ve ark. kriterlerine göre MS tanısı alan ve almayan şeklinde sınıflandırıldığında, MS prevalansları IDF kriterlerine göre %6,37 (n=61), Cook kriterlerine göre %21,8 (n=209) ve De Ferranti kriterlerine göre %32,4 (n=310) olduğu; 12 yaş altı ve 12 yaş üstü çocuklarda MS prevelansı ise IDF kriterlerine göre sırası ile %7,7 ve %12,5; Cook kriterlerine göre %12,9 ve 26,4; De Ferranti kriterlerine göre %25 ve %37,4 olduğu belirlendi. Yaştan bağımsız olarak tüm olgular arasında kız çocuklarının hem IDF hem de De Ferranti kriterlerine göre MS tanısı oranlarının, erkek çocuklarına kıyasla daha yüksek olduğu belirlendi fakat istatistiksel olarak anlamlılık tespit edilmedi (P>0.05). Ancak lojistik regresyon analizine göre yaş arttıkça, Cook kriterlerine göre MS tanısı riskinin de artması beklendi (OR: 2,752; P=0,016). Kemik yaşı, trigliserit, hemoglobin, trombosit ve serbest T4 düzeylerindeki değişimlerin IDF kriterlerine göre (sırasıyla P=0,017, 0,011, 0,039, 0,009 ve 0,039); kemik yaşı, gebelik haftası, doğum kilosu, sezaryen doğum şekli, insülin, kolesterol, LDL ve trigliserit düzeylerindeki değişimlerin Cook kriterlerine göre (sırasıyla P=0,006, 0,012, 0,032, 0,02, 0,001, 0,003, <0,001, 0,041); insülin, kolesterol, LDL, trigliserit düzeyleri ve MPV değerlerindeki değişimlerin de De Ferranti kriterlerine göre (sırasıyla P=0,029, 0,002, <0,001, <0,001, 0,038) MS tanısı olasılığını anlamlı düzeyde arttırdığı belirlendi. Sonuç olarak çocuklarda ve adölesanlarda yaş gruplarının, kemik yaşındaki, insülin metabolizmasındaki, lipid metabolizmasındaki ve bazı hematolojik parametrelerdeki değişimlerin MS riskini arttırabileceğini düşünüyoruz. Diğer incelenen kriterler için tüm demografik, antropometrik ve metabolik indeksler ile karşılaştırma yapılması ve farklı analizler kullanılarak tanı için belirlenen kriterlerin ulusal ve uluslararası düzeyde ortaya konması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Obezite, Metabolik Sendrom, Çocuklar, Ergenler