GNSS ve SAR verilerinin hızlı fourier dönüşümü ile zaman seri analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAVUZ GÜL
Danışman: Kemal Özgür Hastaoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde cm ve altı seviyede yüzey hareketlerinin jeodezik olarak izlenmesinde genel de GNSS ve Yapay Açıklıklı Radar İnterferometrisi (InSAR) yöntemleri kullanılmaktadır. InSAR verilerinin değerlendirilmesi sonucunda uydu bakış doğrultusunda (LOS) Daimi Yansıtıcılara (PS) ait yıllık hız değerleri elde edilmektedir. LOS hız değerleri elde edilirken genellikle doğrusal modele göre basit regresyon analiz yöntemi kullanmaktadır. Bu durum da InSAR noktalarına ait zaman serilerindeki periyodik etkiler göz ardı edilmektedir. Bu çalışmada SAR verilerinden elde edilen yer değiştirme değerleri kullanılarak periyodik hareketlerin Hızlı Fourier Dönüşümü (HFD) yöntemiyle belirlenmesi amaçlanmıştır. Gediz grabenini doğu kesiminde gerçekleştirilen daha önceki GNSS çalışmalarında yatay da yaklaşık 10-30 mm/yıl arasında düşeyde ise yaklaşık 90mm/yıl sevilerine kadar çökme hareketleri izlenmiştir. Gediz Grabeni üzerindeki sismik aktivitenin uzun süreli davranışının izlenmesi ve yüzey hareketlerinin modellenmesi önem arz etmektedir. Bu doğrultuda TUBITAK 119Y180 nolu proje ve CÜBAP M-800 nolu projeleri kapsamında 2016-2020 yılları arasında Sentinel 1A ve 1B alçalan (descending) ve yükselen (ascending) uydu radar görüntülerinden elde edilen inteferogramlar (LiCSAR verileri) kullanılarak Gediz Grabenindeki yüzey deformasyonlarına ait LOS hız değerleri LiCSBAS yazılımı aracılığıyla elde edilmiştir. Aynı zamanda graben içerisinde kurulan CNKC isimli GNSS noktasına ait 2020-2021 yıllarına ait veriler değerlendirilerek üç boyutlu yer değiştirme değerleri hesaplanmıştır. SAR ve GNSS sonuçlarından HFD dönüşümü yöntemi ile yıllık periyodik etkiler belirlenmiştir. Sonuç olarak gerek SAR gerekse GNSS verilerinden bölgede yıllık periyodik etkiler belirlenmiştir.