Coğrafya öğretiminin aktif vatandaşlık eğitimindeki rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TURGAY ATASOY
Danışman: HAKAN KOÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ATASOY, Turgay, Coğrafya Öğretiminin Aktif Vatandaşlık Eğitimindeki Rolü, Yüksek Lisans, Sivas 2015. Vatandaşlık eğitimi doğası gereğince birçok disiplinle etkileşim halindedir. Bunlardan birisi de coğrafyadır. İlgili alan yazın incelendiğinde coğrafya eğitimi çalışmalarının göz önünde bulundurması gereken bir odak noktası bulunmaktadır. Bu odak nokta vatandaşlık eğitimidir. Vatandaşlık eğitimi incelendiğinde gelişmiş demokrasilerde aktif vatandaşlık eğitimi ön plana çıktığı görülmektedir. Aktif vatandaşlık eğitimine coğrafi bir perspektiften bakıldığında ortak noktalar göze çarpmaktadır. Bunlar: vatandaşlık eğitiminde yer alan benzerlikler ve farklılıklar, farklılıklara saygı, empati, küreselleşme ve karşılıklı bağımlılık, çatışma çözümü ve işbirliği, birlik ve beraberlik, dayanışma, kimlik duygusu ve aidiyet, yer, mekân ve çevre sorunları gibi kavram ve konulardır. Bu çalışmanın amacı coğrafya öğretiminin aktif vatandaşlık eğitimindeki rolünü belirlemektir. Bu amaçla coğrafya ve sosyal bilgiler eğitimi alanında doktora derecesine sahip 10 akademisyenin görüşlerine başvurulmuştur. Çalışmanın deseni, nitel araştırma yöntemlerinden olan olgubilim/fenomoloji araştırma modelidir. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanmış yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada yer alan bulgular; çalışma grubunda yer alan öğretim üyeleri aktif vatandaşlık eğitimini katılımcı demokrasi açısından önemli ve gerekli bulurlarken, hak ve sorumluluklarını bilen, başkalarının haklarına saygılı, sorumluk sahibi bireylerin yetiştirilmesinde aktif vatandaşlık eğitiminin büyük katkı sağlayacağını belirtmişlerdir. Katılımcılara göre coğrafya öğretimiyle vatandaşlık eğitimi arasında doğrudan bir ilişki bulunmaktadır. Bu ilişki mekan-insan-çevre; aidiyet, çevreye duyarlılık, sorumluluk, sürdürülebilirlik, küreselleşme ve karşılıklı bağımlılık, farklılıkları tanıma, dayanışma ve hoşgörü boyutlarında gerçekleşir. Katılımcıların görüşleri incelendiğinde coğrafya, insan ve çevre etkileşimini ortaya koyarak, bireylerin başka insanları, kültürleri, çevreleri, sorunları tanımalarına olanak sağlar. Coğrafya yaşanılan çevreye aidiyet duygusuyla bağlanmayı kazandırır. Aynı zamanda vatandaşların çevresine daha duyarlı, sorumlu bir vatandaş olmanın yolunu açmaktadır. Katılımcıların coğrafya öğretimi ile aktif vatandaşlık eğitimi arasında doğrudan ilişki bulunduğunu belirtmişlerdir. Bunun yanında coğrafya öğretiminin vatandaşlık eğitimine katkısının nasıl olacağı hususunda yeterince bilgi ve beceri sahibi oldukları, ancak okutmakta oldukları coğrafya derslerinde aktif vatandaşlık eğitimine yönelik uygulamalarının derse giren kişinin inisiyatifinde bulunduğunu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Aktif Vatandaşlık,Coğrafya Öğretimi, Vatandaşlık Eğitimi