Roy adaptasyon modeline göre verilen tekrarlı hemşirelik eğitiminin bariatrik cerrahi uygulanan hastaların uyum süreçlerine etkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ESASLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ YILDIZ

Danışman: Şerife Karagözoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, Roy Adaptasyon Modeli'ne göre verilen tekrarlı hemşirelik eğitiminin bariatrik cerrahi uygulanan hastaların uyum süreçlerine etkisini incelemek amacıyla deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma Aralık 2017-Haziran 2018 tarihleri arasında İç Anadolu Bölgesindeki bir üniversite hastanesinde bariatrik cerrahi operasyonu geçirmiş, genel cerrahi servisinde yatan bireylerde yapılmıştr. Araştırmanın örnekleminde çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 40 hasta yer almıştır. Hastaların 20'si müdahale grubuna, 20'si kontrol grubuna atanmıştır. Müdahale grubundaki hastalara taburcu olmadan önce Roy Adaptasyon Modeli doğrultusunda eğitim verilmiştir ve birinci ay kontrolleri sırasında eğitimin tekrarı yapılmıştır. Bunun yanı sıra telefonla iletişim sürdürülerek bir adaptasyon programı uygulanmıştır. Kontrol grubundaki hastalar ise rutin kontrollerine devam etmiştir. Çalışmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (Eating Disorder Examination Questionnaire – EDE-Q), Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği, Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Uyum Değerlendirme formu kullanılarak toplanmıştır. Ölçekler her iki gruptaki bireylere taburculuk öncesi, ameliyattan sonra 1.ay, 3.ay, 6.ay olmak üzere dört kez uygulanmıştır. Araştırma için Etik Kurul Kararı, Hastane yönetiminden yazılı izin, katılımcılardan Bilgilendirilmiş Olur alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 22.0 paket programı, istatistiksel analizde ise frekans, Ki-Kare, Friedman testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, independent t testi, Mann-Whitney U, Bonferroni testleri ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında müdahale grubuna Roy Adaptasyon Modeline göre verilen eğitim sonrasında yeme bozukluğu davranışı ve sosyal görünüş kaygısı puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı, benlik saygısı ve algılanan sosyal destek puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, müdahale grubunun ameliyat sonrası döneme daha kısa sürede uyum sağladığı görülmüştür. Bu bağlamda bariatrik cerrahi sonrası adaptasyon sürecinin niteliğini artırmada planlı ve sistematik eğitimin önemli olduğu ve hemşirelere de bu alanda büyük sorumlulukların düştüğü ifade edilebilir.