Koroner anjiyografi yapılan hastalarda idrar dansitesi ile kontrast nefropati gelişimi arasındaki ilişki

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET CANER CANPOLAT

Danışman: Yücel Kanal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kardiyovasküler hastalıklar, dünyada ve ülkemizde en yaygın ölüm nedenlerindendir. Koroner Arter Hastalığı (KAH) ve Miyokard İnfarktüsü (MI) gibi durumların tanı ve tedavisinde sıklıkla kullanılan koroner anjiyografi işlemlerinde iyotlu kontrast maddeler, kontrast madde nefropatisi (KMN) gibi komplikasyonlara yol açabilmektedir. KMN, kontrast madde maruziyetini takiben 48-72 saat içinde serum kreatinin düzeyinde %25 veya 0,5 mg/dl artış ile karakterize akut böbrek yetmezliğidir ve hastane kaynaklı böbrek yetersizliklerinin önemli bir nedenidir. Bu çalışma, herhangi bir nedenle koroner anjiyografi yapılan hastalarda, dehidratasyonun bir göstergesi olan idrar dansitesi (1003-1033 aralığı) ile KMN arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla planlandı. Çalışma prospektif olarak tasarlanmış, 15 Mayıs-15 Temmuz 2025 tarihleri arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi'nde koroner anjiyografi yapılacak 18 yaş üstü 191 hasta ardışık olarak dahil edilmiştir. Kontrast alerjisi, son dönem organ yetmezliği veya önceki KMN öyküsü olanlar çalışma dışı bırakılmıştır. Çalışmanın primer sonlanım noktası işlem sonrası kontrast nefropati gelişimidir. Çok değişkenli regresyon analizi, idrar dansitesinin (OR: 1.10, %95 GA: 1.02-1.18, p=0.010) kontrast nefropatisi için bağımsız bir prediktör olduğunu doğrulamıştır. NSTEMI (ST Yükselmeli Olmayan Miyokard Enfarktüsü) (OR: 3.32, %95 GA: 1.33-8.25, p=0.010), NYHA (New York Kalp Derneği) sınıf III/IV (OR: 15.90, %95 GA: 2.76-91.50, p=0.002), dal bloğu (OR: 6.60, %95 GA: 1.78-24.42, p=0.005) da modelde bağımsız risk faktörleri olarak öne çıkmıştır. İdrar dansitesinin ≥1017 eşik değerinde %81.8 duyarlılık göstermesi, bu basit parametrenin yüksek riskli hastaları tespitte pratik bir tarama aracı olabileceğine işaret etmektedir. Sonuç olarak, koroner anjiyografi öncesi idrar dansitesinin, KMN riskini öngörmede etkili bir yöntem olduğu gösterilmiştir.