Ortaokul öğretmenlerinin program özerklikleri ile öğretme motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLDEN DEMİR

Danışman: Mehtap Çifçi

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

DEMİR, Gülden. Ortaokul Öğretmenlerinin Program Özerklikleri ile Öğretme Motivasyonları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Sivas, 2025. Bu araştırmanın amacı; Sivas ilinde görev yapan ortaokul öğretmenlerinin program özerkliği ile öğretme motivasyonu düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu iki değişkenin cinsiyet, yaş, eğitim durumu, mesleki tecrübe ve branş değişkenleri açısından anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Bu araştırma, nicel araştırma yöntemleri çerçevesinde desenlenmiş olup, değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini durum örneklemesi yoluyla seçilen Sivas ili genelinde görev yapan 320 farklı branştan öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanması için anket kullanmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan anket formları üç bölümden oluşmaktadır. Anket formunun ilk bölümünde kişisel bilgilerin belirlenmesine yönelik sorular, ikinci ve üçüncü bölümünde ise; program özerkliği ve öğretme motivasyonu olmak üzere iki farklı ölçek kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyuttaki veri analizi SPSS 25 paket programı aracılığıyla analiz yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda program özerkliği ve öğretme motivasyonu pozitif korelasyon bulunmuştur. Ancak bu ilişki istatistiksel olarak anlamlı olsa da, zayıf düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere oranla içsel motivasyonlarının, dışsal motivasyonlarına oranla daha düşük olduğu görülmüştür. Araştırmaya katılan öğretmenlerden devlet okulunda görev yapanların; mesleki gelişim özerklikleri, süreç özerklikleri, değerlendirme özerklikleri ve program özerkliklerinin özel okullardaki katılımcılara nazaran daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin program özerkliklerinin desteklenmesi, öğretim süreçlerinde daha esnek, yenilikçi ve öğrenci merkezli uygulamalara olanak tanıması açısından eğitimin niteliğini doğrudan etkileyen bir faktördür. Bu nedenle, bu yöndeki çalışmaların yaygınlaştırılması önem arz etmektedir.