Ortaokul öğrencilerinin fen derslerinde kullanılan grafikleri okuma becerileri ve grafiklere yönelik görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FUAT POLAT
Danışman: MURAT BURSAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada ortaokul öğrencilerinin grafiklerle ilgili bilişsel ve duyuşsal özellikleri karma yöntem yaklaşımıyla incelenmiştir. Çalışma, Sivas il merkezinde uygun örnekleme ile seçilen bir ortaokulun 7. ve 8. Sınıflarındaki 137 öğrenciyle yürütülmüştür. Öğrencilerin grafik okuma becerilerini incelemek amacıyla Test of Graphing in Science (TOGS) (Mckenzie ve Padilla, 1986), Fen Bilimlerinde Grafik Okuma Becerileri (FGOB) testi adıyla Türkçe'ye uyarlanarak uygulanmıştır. Öğrencilerin grafiklere yönelik duyuşsal özellikleri olarak, grafiklere yönelik tutumlarını, özyeterlik inanışlarını ve grafik okuryazarlık algılarını belirlemek üzere Murat ve Bursal (2012) tarafından hazırlanan Grafiklere Yönelik Özyeterlik İnanışları ve Tutumlar (GYÖİT) Ölçeği ile Grafik Türlerine Göre Grafik Okuryazarlık Algısı (GTGOA) ölçeği uygulanmıştır. Çalışmada tüm bağımlı değişkenlere ait veriler cinsiyet ve sınıf düzeyi bağımsız değişkenlerine göre faktöryel desenlerle analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda katılımcıların FGOB testi başarılarının orta düzeyin altında (%49) olduğu bulunmuştur. FGOB testindeki başarı puanları bağımsız değişken kategorilerine göre incelendiğinde, cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılıklar bulunmazken, 8. sınıf öğrencilerinin 7. sınıf öğrencilerinden anlamlı düzeyde daha başarılı oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin grafiklere yönelik tutum ve özyeterlik inanışları incelendiğinde ise öğrencilerin grafiklere yönelik tutumlarının genelde olumlu olduğu ve özyeterlik inanışlarının yüksek olduğu bulunmuştur. Bu iki bağımlı değişken puanlarının da cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar göstermediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğrencilerin farklı grafik türlerine yönelik grafik okuryazarlık algıları incelendiğinde ise, algı düzeylerinin genelde yüksek olduğu ve algı düzeyi sıralamasının yüksekten düşüğe doğru olmak üzere sütun, çizgi ve daire grafiği şeklinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin grafik okuryazarlık algılarının cinsiyetlerine göre anlamlı farklılık göstermediği ancak 7. sınıf öğrencilerinin grafik okuryazarlık algılarının 8. sınıf öğrencilerinden anlamlı olarak yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın nitel kısmında öğrencilerin grafiklere yönelik görüşlerinin incelenmesi amacıyla yapılan analizlerde de öğrencilerin grafiklere yönelik tutumlarının genelde olumlu olduğu görülmüştür. Ayrıca, öğrencilerin grafik çözümü ve çiziminde karşılaştıkları zorluklara ilişkin görüşleri rapor edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre öğrencilerin grafiksel becerilerini artırmak ve konuyla ilgili yeni çalışmalara yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler:Grafik okuma becerisi, grafik okuryazarlık algısı, grafiklere yönelik özyeterlik inanışları, grafiklere yönelik tutumlar.