Meyve ve Meyve Sularında Patulin Bulaşmasının İzlenmesi İçin Yeni Yöntemlerin Geliştirilmesi ve Bunların Analitik Uygulanabilirliği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ANALİTİK KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN PINAR
Danışman: Nuket Kartal Temel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma meyve ve meyve sularında patulin bulaşmasının izlenmesi için yeni yöntemlerin geliştirilmesi ve bunların analitik uygulanabilirliğini araştırmak amacı ile yapılmıştır. Numunelerin sıvı-sıvı ekstraksiyon yöntemi kullanılarak zenginleştirilmesi sonrası patulin tayini için yöntem geliştirilmiştir. Patulin analizi için yaş meyvelerden Cimin üzümü, İncaz eriği, şeftali, kuru meyvelerden ise kayısı, erik ve üzüm ile Cimin üzümünden üretilen farklı yıllara ait iki şaraptan elde edilen numuneler kullanılmıştır. Çalışmada patulin analizinde, Kuadrupol-Uçuş Zamanlı Sıvı Kromatografisi-Kütle Spektrometresi (Q-TOF LC-MS), Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC) ve Ultraviyole-Görünür bölge (UV-VIS) spektrofotometresinden yararlanılmıştır. Bütün deneysel çalışmalara geçilmeden önce analiz dalga boyu, tampon pH'sı, tampon hacmi, patulin hacmi ve boyar madde hacmi gibi optimum koşullar belirlenmiştir. Deneysel koşulların optimizasyonu sonrası, UV-VIS için; 0.5-25 μg L-1 doğrusal çalışma aralığında 85 katlık iyileştirme faktörüne ulaşılmıştır. Yöntemin gözlenebilme (3σ/m) ve tayin (10σ/m) sınırları sırasıyla 0.19 ve 0.65 μg L−1 olarak belirlenmiştir. Kesinliğin bir ölçütü olarak bağıl standart sapma (%BSS), %2.01-3.56 aralığında bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Meyve ve Meyve Suları, Patulin, Ultraviyole-Görünür Bölge Spektrofotometresi, Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi, Kuadrupol-Uçuş Zamanlı Sıvı Kromatografisi-Kütle Spektrometresi