Yoğun bakım ünitesinde mekanik ventilatöre bağlı bilinçli ve bilinçsiz hastalarda farklı yöntemlerle uygulanan kapalı sistem aspirasyonun aspirasyon etkinliği, kardiopulmoner göstergeler, hastanın aspirasyon sonrasında yaşadığı duygular ve ağrı üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ESASLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZUHAL GÜLSOY

Danışman: Şerife Karagözoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma Anestezi Yoğun Bakım Ünitesinde mekanik ventilatöre bağlı hastalarda kapalı sistem aspirasyon işleminde serum fizyolojik ve oksijenin tek tek ve birlikte uygulanmasının aspirasyon etkinliği, kardiopulmoner göstergeler, hastanın aspirasyon sonrasında yaşadığı duygular ve ağrı üzerine etkisini incelemek amacıyla kesitsel ve deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma tek örneklem grubu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Örneklem grubundaki bireyler araştırmanın hem deney hem kontrol grubunu oluşturmuştur. Araştırmaya altı ay süresince araştırmanın yürütüldüğü yoğun bakım ünitesine kabul edilen ve araştırma kriterlerine uyan hastalar alınmıştır. Araştırmada veriler; hemodinami, kardiopulmoner göstergeler ve konfor değerlendirmesine yönelik Veri Toplama Formu ve ağrı değerlendirmesine yönelik bilinçsiz hastalarda Davranışsal Ağrı Ölçeği(DAÖ), bilinçli hastalarda ise Visual Ağrı Skalası(VAS)kullanılmıştır. Araştırmada farklı şekillerde endotrakeal aspirasyon uygulamalarında, işlem öncesi, işlem sırası ve sonrası 1., 3., 5., 7., 10. dakikalarda nabız, tansiyon arteriel, solunum sayısı, tidal volüm, tepe basıncı(Ppeak), entidal karbondioksit düzeyi(EtCO2), saturasyon düzeyi(SPO2), ağrı skoru ve Glasgow Koma Skoru 12'nin üzerinde olan hastalara işlem sırasındaki hisleri ile ilgili sorulan sorular sonucu toplanan veriler kapsamında; işlem doğru zamanda, doğru şekilde yapıldığı takdirde; farklı yöntemler arasında hemodinami, kardiopulmoner göstergeler ve konfor açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamış, hem bilinçli hem de bilinçsiz hastalarda yapılan tüm aspirasyon yöntemlerinin genel anlamda etkin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, normal aspirasyon yönteminin bilinçli ve bilinçsiz hastalarda daha iyi tolore edilebildiği, aspirasyona başlamadan hemen önce uygulanan SF, oksijen ve ikisinin birlikte uygulanmasının bilinçli hastalarda kaygıya neden olduğu ve işlem sırasında elde edilen araştırma parametrelerini önemli düzeyde etkilediği saptanmıştır. Aspirasyon yöntemleri kendi içlerinde değerlendirildiğinde, işlem sırası ile diğer işlem basamakları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu bulunmuş ancak, oluşan bu farkın normal sınırlar içinde yer aldığı görülmüştür. Ayrıca hem bilinçli hem de bilinçsiz hastalarda tüm aspirasyon uygulamalarının ağrıya neden olan invaziv bir girişim olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bulgularımız doğrultusunda; hangi yöntem uygulanırsa uygulansın rutin aspirasyondan kaçınılması, hastaların ihtiyaçları doğrultusunda aspirasyon yapılması, gerekmedikçe SF ve hiperoksijenasyona başvurulmaması önerilmiştir.