Anadolu'da ele geçen kırmızı parlak çark yapımı seramik (Red lustrous wheel-made ware)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMMÜHAN ÜNAL

Danışman: Bora Uysal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

"Anadolu'da Ele Geçen Kırmızı Parlak Çark Yapımı Seramik (Red Lustrous Wheel-made Ware)" konulu bu çalışmada ele alınan buluntular, söz konusu seramiğin ele geçtiği merkezlerin yayınları değerlendirilerek bir araya getirilmiştir. Kırmızı Parlak Çark Yapımı Seramik ile ilgili olarak bugüne kadar yapılan çalışmaların çoğunda, M.Ö. 2. binyılın özel bir seramik türü olan bu malzemenin asıl dağılım alanı olarak Doğu Akdeniz Bölgesi ve yakın çevresi karşımıza çıkmaktadır. Akdeniz'in doğusunda kalan Anadolu toprakları içerisinde kuzey batıda Ege bölgesi, kuzeyde İç Anadolu Bölgesi, kuzeydoğuda Doğu Anadolu Bölgesi ve doğuda Güneydoğu Anadolu Bölgesi ile komşu olan Doğu Akdeniz Bölgesi, Kırmızı Parlak Çark Yapımı seramik türünün Anadolu'da en çok ele geçtiği bölgedir. Seramik türünün ele geçtiği en kuzey nokta Samsun ilindeki Oymaağaç, en güney nokta Hatay ilindeki Kinet Höyük, en doğu nokta Elazığ ilindeki Korucutepe ve en batı nokta Çanakkale ilindeki Troya'dır. En zengin form çeşitliliği Çorum ilindeki Boğazköy ve Mersin ilindeki Kilise Tepe'de görülmektedir. Kırmızı Parlak Çark Yapımı Seramikler, yapım kalitesi ve form özellikleri bakımından farklılık gösteren bir buluntu grubudur. Çalışma kapsamında, bu seramiğin Anadolu'da hangi merkezlerde tespit edildiği, tespit edilen merkezlerde buluntu yoğunluğu, formları ve bunların birbirleriyle olan ilişkilerinin ne şekilde olduğu araştırılmıştır. Buna göre çağdaş yerleşmelerde yoğun benzerlik gösteren ve tespit ettiğim 34 merkezden oluşan seramik grubunun ana formları İğ Biçimli Şişe, Matara, Kol Biçimli Kap, Tabak, Çanak, Çömlek, Testi ve Şişelerdir. Bu çalışmada Anadolu'da Kırmızı Parlak Çark Yapımı Seramiğin yayılım alanı bir bütün haline getirilmiştir. Bu nedenle, özel kap formumuzun ele geçtiği Anadolu yerleşimleri yayını yapılmış kazı alanlarından seçilmiş ve tezimize eklenmiştir.