Divriği Demir Madeni İşletmesi'nin Divriği, Sivas ve Türkiye ekonomisindeki yeri ve önemi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE ALTAN

Danışman: SEZGİN ZABUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Demir-çelik üretimi için uygun olan ve yüksek demir oksit içeriğine sahip olan mineraller ve kayaçlar demir cevheri olarak adlandırılır. Manyetit, hematit, götit, siderit ve limonit, cevher olarak işletilebilen demir mineralleridir. Demir özellikle Sanayi Devrimi yıllarında önem kazanmıştır. Ülkemizdeki yerli demir cevherleri yataklarının çoğu, birtakım safsızlıklar içermektedir. Türkiye'nin demir cevherleri direkt olarak (özellikle Divriği demir cevherleri) veya ithal cevherlerle harmanlanmış olarak yüksek fırınlarda kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Divriği Demir Madenler İşletmesi'nin (Ermaden) Türkiye / Sivas-Divriği ekonomisine katkılarını araştırmaktır. Bu araştırmada daha çok Türkiye Cumhuriyeti Kalkınma Bakanlığı, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (Maden Mühendisleri Odası ve Makine Mühendisleri Odası), World Steel Assocation ve U.S. Geological Survey gibi kuruluşların verilerinden yararlanılmıştır. Divriği Demir Madenleri 1937 yılında keşfedilmiş ve 1938 yılında Etibank tarafından işletilmeye başlanmıştır. Araştırma sonucunda, madenlerimizin Türkiye ekonomisine olan katkısını şu şekilde ifade edebiliriz: yerli demir cevheri üretiminin önemli bir kısmını gerçekleştirmek, Türk demir-çelik sektörünün gelişimine vesile olmak, katma değerin ithal ikamesi yoluyla ülkede kalmasını sağlamak, döviz tasarrufu sağlamak ve demir madenciliği ile demir-çelik sektöründe istihdam sağlamak. Söz konusu madenlerimizin ve maden işletmesinin bölgesel ekonomiye katkısı ise daha çok altyapı ve istihdam alanında olmuştur. Sonuç olarak, Cumhuriyetin ilk yıllarından beri faaliyette olan Divriği Demir-Madeni İşletmesi'nin, bölgesel ekonomiden ziyade ülke ekonomisine daha fazla fayda sağladığı söylenebilir.