Çorum/İskilip Linyit Kömüründen Flotasyon Yöntemiyle Temiz Kömür Elde Edilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tuba UZUNALP
Danışman: Özlem Kaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Çorum/İskilip linyit kömüründen flotasyon yöntemiyle temiz kömür elde edilmesi araştırılmıştır. Flotasyonda bastırıcı miktarı, toplayıcı ve köpürtücü reaktiflerin türü ve miktarı ve köpük alma süresinin etkileri incelenmiştir. Ayrıca temizleme ve süpürme devreleri ile suyla sürüklenme (entrainment) faktörü (Pi)'nün süreye bağlı olarak değişimi belirlenen optimum flotasyon koşullarında incelenmiştir. Sonuçlar ağırlıkça verim (%), yanabilir verim (%) ve kül uzaklaştırma (%) açısından değerlendirilmiştir. Toplayıcı reaktif türü ve miktarının incelendiği deneylerde; gazyağı, mazot, fuel oil gibi klasik toplayıcı reaktifler ile Dehpa, Cyanex-272 ve LIX-984 ticari organik bazlı reaktiflerin etkileri araştırılmıştır. %100 Dehpa (20 kg/ton) ve %100 mazot (32 kg/ton) iki toplayıcı reaktif (toplam 52 kg/ton) kullanarak %61.92 ağırlıkça verim, %66.59 yanabilir verim ve %46.38 kül uzaklaştırma ile en iyi sonuçlar elde edilmiştir. Bastırıcı reaktif (sodyum silikat) miktarının incelendiği deneylerden elde edilen sonuçlar; flotasyon verimi ve kül uzaklaştırma açısından değerlendirilmiş ve belirgin bir etkisi olmadığından deneylerde bastırıcı kullanılmamıştır. Köpürtücü reaktif türünün incelendiği deneylerde; çamyağı, metil isobütil karbinol (MIBC) ve Dowfroth 250 (DF-250) reaktiflerinin etkileri araştırılmıştır. Köpürtücü reaktif 200 g/ton çamyağı olarak belirlenmiştir. Köpük alma süresinin incelendiği deneylerde; sürenin (45, 90, 135, 180 ve 240 saniye) flotasyona etkisi araştırılmış ve köpük alma süresi 3 dakika olarak belirlenmiştir. Belirlenen optimum flotasyon koşullarında; Çorum/İskilip linyit kömürünün külü %36.01'den %31.18'e düşürülmüştür. Belirlenen optimum flotasyon koşullarında temiz kömüre iki kademe temizleme ve artığa bir kademe süpürme flotasyonları uygulanmıştır. Temizleme flotasyonunda nihai temiz kömürde kül uzaklaştırma %61.98 olarak elde edilmiştir. Süpürme flotasyonunda ise ağırlıkça verim %4.50, yanabilir verim %4.29 olarak elde edilmiştir. Suyla sürüklenme (entrainment) faktörü (Pi)'nün etkisi köpük alma süresine (45, 90, 135, 180 ve 240 saniye) bağlı olarak belirlenen optimum flotasyon koşullarında incelenmiş; süreye bağlı olarak belirgin bir değişim olmamıştır. Anahtar kelimeler: Flotasyon, linyit, Dehpa, Cyanex-272, LIX-984, suyla sürüklenme (entrainment) faktörü (Pi), verim, yanabilir verim, kül uzaklaştırma