Glioblastom ve nöroblastom in vitro hücre kültürlerinde antiepileptiklerin mitotik proliferasyon üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP VARGÜN
Danışman: Özlem Kayım Yıldız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Beyin tümörlerinde direkt yayılım, metabolik ve vasküler etkiler ile hastalığın herhangi bir döneminde (ameliyat öncesi, ameliyat sonrası ve ameliyatın mümkün olmadığı durumlarda) epileptik nöbet görülebilir. Beyin tümörlü hastalarda epileptik nöbetlerin kontrol altına alınması tedavinin önemli bir kısmını oluşturur. İyi kontrol edilmiş beyin tümörlü hastalarda, epileptik nöbetlerin eklenmesi, beyin tümörü dışında morbiditeyi olumsuz yönde etkiler. Beyin tümörlü hastalarda epileptik nöbetler lezyonun lokalizasyonuna göre değişmekle birlikte sekonder jeneralize olan yada olmayan parsiyel ve kompleks nöbetler şeklindedir. Beyin tümörlü hastalarda epilepsi insidansı, tümörün tipine göre değişmekle birlikte, %30 dur (1). Beyin tümörlü epileptik hastaların %30-50'sinde nöbetler ilk klinik bulgu iken, %10-30 unda hastalığın ileri evrelerinde yada post operatif dönemde ortaya çıkar. Malign tümör hücrelerinin çoğalmasında esas etkili olan atipik mitotik proliferasyondur. Daha önceki çalışmalarda bazı antiepileptiklerin mitotik proliferasyon üzerinde olumlu ve olumsuz etkileri gösterilmiştir. Beyin tümörlü hastalarda ise büyük çoğunluğu antiepileptik kullanmasına rağmen bütün antiepileptiklerin mitotik proliferasyon üzerindeki etkileri karşılaştırılmalı olarak araştırılmamıştır. Üniversitemizde daha önce yapılan bir çalışmada gabapentin, pregabalin, valproik asit, levetirasetam, zonisamid, fenitoin, karbamazepinin glioblastom ve nöroblastom hücre kültürlerinde invitro şartlarda antimitotik etkileri araştırıldı. Fenitoin, levetirasetam ve valproik asit'in glioblastom hücre kültürlerinde doz bağımlı antimitotik etkilerinin olduğu, zonisamid ve pregabalinin tüm dozlarda antimitotik etkilerinin olduğu, karbamezepinin antimitotik etkisinin olduğu fakat 25 μg/ml üzerindeki konsantrasyonlarda antimitotik etkisinin azaldığı, gabapentinin ise antimitotik etkisinin olmadığı izlendi. Nöroblastom hücre kültürlerinde sadece valproik asit ve zonisamid'in antimitotik etkili olduğu fenitoin, levetirasetam, karbamezepin, gabapentin ve pregabalinin ise antimitotik etkili olmadığı izlendi. Bu çalışmada ki amacımız glioblastom ve nöroblastom hücre kültüründe in vitro şartalarda antiepileptiklerin mitotik proliferasyon üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak göstererek tedavi önceliğini belirlemekti. Çalışmamızda kullanılan antiepileptiklerden lakozamid, lamotrijin, okskarbazepin, primidon, topiramat, vigabatrinin in vitro glioblastom (GB) ve nöroblastom (NB) hücre kültürlerinde mitotik proliferasyon üzerine etkileri gerçek zamanlı hücre analiz sistemi ile değerlendirildi. Çalışmada E-plate 16 isimli, herbir kuyucuğu 250 µL hacminde, zemin çapı 5mm olan ve 16 kuyucuktan oluşan plateler kullanıldı. İlk olarak her bir kuyucuğa hücre içermeyen, 100 µL besiyeri karışımı konularak cihazda bir baseline okuma yaptırılarak ardından flasklardan tripsinizasyon ve santrifüjasyon (800 RPM, 10 dakika) yoluyla toplanan hücreler kuyucuklara 100 µL hacim içerisinde ekildi. Kanser hücre hatları laminer flow içerisinde kuyucuklara ekildikten sonra plate inkübatörün içerisine yerleştirildi ve 1'er saatlik zaman aralıkları ile hücre büyümeleri takip edildi. Kuyucuklara ekilen tümör hücreleri kuyucuk tabanına yapıştı ve burada uygun besin ve O2/CO2 ortamında büyümeleri sağlandı. Kuyucuk tabanına yerleştirilmiş olan altın plak elektrik akımını kullanarak bölünen hücrelerin elektrik yük empedanslarını ölçerek, hücrelerin büyüme indekslerini tespit etmemizi sağladı. Hücrelerin hızlı büyüme fazına girmelerinin ardından (Log fazı), deney grubu olarak belirlenen kuyucuklara antitümör etkinliği değerlendirilecek ajanlar 10 µL hacim içerisinde, değişen konsantrasyonlarda uygulandı. Bu uygulamayı takiben plate yeniden inkübatörün içerisine yerleştirildi. İlaç uygulamasının ardından 1'er saatlik ölçümlere devam edildi ve takip 24-72 saat boyunca sürdü. X celligence testi ile materyallerin C6 ve T98G hücreleri üzerindeki antimitotik etkisi değerlendirildi ve bulgular ile her materyale ait ortalama hücre proliferasyon yüzdeleri hesaplanarak elde edilen değerler karşılaştırıldı.Topiramat ve Okskarbezepinin tüm dozlarda antimitotik etki gösterdiği, lamotrijin ve primidonun doz bağımlı antimitotik etki gösterdiği, vigabatrin ve lakozamidin antimitotik etkisi olmadığı izlendi. Gruplar arasındaki fark varyans analizini (ANOVA testi) takiben, post hoc TUKEY testi ile araştırıldı. Sonuç olarak bu çalışmada xCELLİgence yönteminin antiepileptiklerin mitotik proliferasyonunu belirlemede kolay ve hızlı bir yöntem olduğunu ve antiepileptiklerin tümör hücreleri üzerine farklı antimitotik etkileri olduğunu göstermiştir. Antiepileptiklerin antitümöral etkisini anlamak için, antiepileptiklerin mitotik proliferasyon etkileri ile ilgili daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir