Ortaokul Öğretmenlerinin Eğitim Felsefesi İnançlarının Deontic Adalet ve 21.yüzyıl Becerileri ile İlişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONGÜL KİMSESİZ
Danışman: Aysel Arslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Öğretmenlerin eğitim inançları, bir eğitim sisteminin en önemli yapı taşlarından biri olarak kabul edilmektedir. Bu inançlar, öğretmenlerin öğrenme sürecine, öğrencilere, içeriğe ve pedagojik yöntemlere bakış açılarını şekillendirmektedir. Öğretmenlerin neye inandığı, sınıftaki etkileşimleri, öğrencilerin motivasyonları nihayetinde öğrenme çıktıları üzerinde doğrudan bir etkiye sahiptir. Bu çerçevede öğretmenlerin eğitim sürecinde doğru, adil ve etik davranış sergileme yükümlülüğü deontik adalet kavramı ile ilgilidir. Bu kavram, sadece öğrencilere eşit fırsatlar sunmakla kalmaz, aynı zamanda onların ahlaki gelişimlerine de katkıda bulunmaktadır. Deontik adalet, öğretmenlerin öğrencilerle kurdukları ilişkilerde, değerlendirme süreçlerinde ve sınıf yönetimi gibi tüm eğitim faaliyetlerinde kendini göstermektedir. Öğretmenler, deontik adaleti benimseyerek öğrencilerin kendilerini güvende, saygı duyulan ve değerli hissetmelerini sağlamaktadır. Bu durum, öğrencilerin öğrenme motivasyonlarını artırarak eğitim ortamında olumlu bir atmosfer yaratmaktadır. Öğretmenlerin deontik adaleti, sadece bireysel bir mesleki etik değil, aynı zamanda toplumun geleceği için de önemli bir sorumluluktur. Günümüzde değişen eğitim anlayışında öğretmenlerin sahip oldukları özelliklerin oldukça büyük bir etkisi olduğu kabul edilmektedir. Öğrencilerin 21. yüzyıl becerileriyle donatılması öğretmenlerin sorumluluğundadır. Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğretmenlerinin eğitim inançları ile deontik adalet ve 21. yüzyıl becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma kapsamında elde edilen veriler, cinsiyet, yaş, medeni durum, kıdem ve öğretmenlerin görev yaptıkları okullardaki öğrenci sayısı değişkenlerine incelenmiş ve öğretmenlerin eğitim inançları ile deontik adalet ve 21. yüzyıl becerileri arasındaki ilişkinin yönü ve düzeyi belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemini, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Sivas il merkezindeki Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ortaokullarda görev 180'i kadın ve 127'si erkek olmak üzere toplam 307 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin elde edilmesinde Yılmaz ve arkadaşları (2011) tarafından geliştirilen "Eğitim İnançları Ölçeği", Jiai ve arkadaşları (2016) tarafından geliştirilen Özyurt (2020) tarafından Türkçeye uyarlanan "21. Yüzyıl Becerileri Öğretimi Ölçeği" ve Beugré (2012) tarafından geliştirilen, Akın ve arkadaşları (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan "Deontik Adalet Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS programına aktarılmış öncelikle normallik değerlerine ve demografik değişkenlerin yüzde ve frekans dağılımlarına bakılmıştır. Normallik varsayımının karşılandığı kabul edildiği için verilere parametrik testler arasında ilişkisiz gruplar t-testi, tek yönlü ANOVA testi, Tukey testi ve Pearson korelasyon testleri uygulanmıştır. Araştırma bulguları, öğretmenlerin en çok özümsediği eğitim inançlarının varoluşçuluk ve ilerlemecilik olduğunu, en az özümsediği inancın ise esasicilik olduğunu göstermektedir. Ayrıca, Eğitim İnançları Ölçeği'nin alt boyutları arasındaki ilişkilere bakıldığında, ilerlemecilik, varoluşçuluk, yeniden kurmacılık ve daimicilik boyutları arasında güçlü ve pozitif bir ilişki olduğu, esasicilik boyutu ile ise orta düzeyde bir ilişki bulunduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin eğitim inançlarının belirli demografik değişkenlere göre farklılaştığı görülmektedir. Bunlardan en çok farklılaşma olarak cinsiyet değişkenine göre kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek puan aldığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin eğitim inançlarının deontik adalet ile ilişkisine ait bulgular olarak demografik değişkenlere göre farklılıkların olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle yaş değişkenin göre 41-50 yaş grubundaki öğretmenler ölçekten en yüksek puanı alırken, 20-30 yaş grubundaki öğretmenler en düşük puanı almışlardır. Bu veriler 41-50 yaş grubundaki öğretmenlerin daha güçlü bir deontik adalet anlayışına sahip olduğunu gösterebilir. Öğretmenlerin eğitim inançları ile 21. yüzyıl becerileri ile ilişkisine ait bulgular sonucunda demografik değişkenlere bakılmıştır. Bunun sonucunda 21. yüzyıl becerilerinin birbiriyle bağlantılı olduğu ve bu becerilerin bir bütün olarak ele alınması gerektiği ayrıca da teknolojinin 21. yüzyıl becerileri arasında birleştirici ve kolaylaştırıcı bir rol oynadığı tespit edilmiştir.