Alî'nin Ḥikâye-i Şâh Cihân ve Gevher-Nigîn'i (İnceleme-transkripsiyonlu metin)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGÜR ARSU
Danışman: Mehtap Erdoğan Taş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Klasik Türk Edebiyatı manzum ağırlıklı bir edebiyattır. Bu alanda çeşitli konularda yazılmış pek çok eser bulunmaktadır. Mensur hikâye, bu alanda verilen manzum eserler kadar gün yüzüne çıkmamıştır. Ancak az da olsa mensur hikâye örneklerine rastlanılmaktadır. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu eser, mensur hikâye geleneğini içinde değerlendirilmiştir. Alî tarafından kaleme alınan "Alî'nin Hikâye-i Şâh Cihân ve Gevher-Nigîn'i" adlı bu eser, tek nüsha olup Almanya-Berlin Millî Kütüphanesi, Staatsbibliothek bölümü, Ms. Or. Fol. 4110 numarada kayıtlıdır. Metin 69 varaktan müteşekkil, harekesiz nesih hattıyla yazılmıştır. Metin içerisinde yer alan boş kısımların süsleme amacıyla boş bırakıldığı varsayılmaktadır. Eserin müellifi hakkında net bilgiye ulaşılamamıştır. Metin, giriş, eserin yazarı hakkında, eserin tahlili, dil ve anlatım özellikleri mitolojik ve efsanevi şahıslar, transkripsiyonlu metin ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Eserin tahlili kısmı başlığı, konusu, temi ve tezi; olay örgüsü; motif yapısı; eserde zaman; eserde mekân; eserin şahıs kadrosu; eserin anlatım özellikleri ve eserde yer alan diğer unsurlar (hayvanlar, meslekler, musiki, kozmik âlem) geniş bir şekilde ele alınıp metinde örnekleriyle gösterilmiştir. Metinde incelenen özellikler tespit edilerek sonuç kısmında değerlendirilmesi yapılmıştır. "Alî'nin Hikâye-i Şâh Cihân ve Gevher-Nigîn'i" adlı bu eserin tahkiye esaslı metin olması, bünyesinde fazlaca şiirler bulundurması ve kaynağı itibarıyla Camasabname'nin hikâye örneklerinden birini teşkil etmesi bakımından önemlidir. Anahtar Kelimeler: Eski Türk Edebiyatı, "Alî'nin Hikâye-i Şâh Cihân ve Gevher-Nigîn'i", èAlî, mensur hikâye geleneği