Heyelan duyarlılık haritalarının geliştirilen coğrafi bilgi sistemi tabanlı kullanıcı arayüz programlarıyla incelenmesi: Koyulhisar örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, GEOMATİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DERYA DİLARA KÖSE
Danışman: Tarık Türk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Heyelan, büyük ölçüde can ve mal kaybına neden olan doğal afetlerden birisidir. Bu nedenle, heyelan alanlarının duyarlılığının tespit edilerek doğal afet planlamasının bu doğrultuda yapılması son derece önemlidir. Doğru bir planlama yapılabilmesi için, üretilen heyelan duyarlılık haritalarının altlık olarak kullanılması gerekmektedir. Literatürde heyelan duyarlılık analizleri ile ilgili birçok farklı yöntem ile çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Çalışmaların her birinde en doğru heyelan duyarlılık haritasını üretmek amacıyla farklı yöntem ve parametreler kullanılmıştır. Bu çalışmada, seçilen çalışma alanında Frekans Oranı (FR- Frequency Ratio), Lojistik Regresyon (LR) ve Weight of Evidence (WOFE) yöntemleri ile Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) tabanlı heyelan duyarlılık haritasının üretilmesi, üretilen heyelan duyarlılık haritalarının doğruluklarının hesaplanması ve tüm bu işlemlerin tam otomatik olarak gerçekleştirilmesini sağlayan kullanıcı arayüz programlarının geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda ArcGIS CBS yazılımı ortamında ve Matlab programlama dili ile FR, LR ve WOFE yöntemlerini kendi içerisinde gerçekleştirerek heyelan duyarlılık haritalarını üreten kullanıcı arayüz programları geliştirilmiştir. Heyelan duyarlılık haritalarını üretmek için eğim, bakı, yükseklik, litoloji, faya uzaklık, akarsuya uzaklık, bitki örtüsü için Normalized Difference Vegetation Index (NDVI), arazi kullanımı ve yağış parametreleri dikkate alınmıştır. Bu amaç doğrultusunda hedeflenen çalışmalar Koyulhisar ilçesi ve çevresinde uygulanmıştır. Doğruluk analizleri için geliştirilen kullanıcı arayüz programları dışında Reciever Operator Characteristics (ROC) yöntemi ile de heyelan duyarlılık haritalarının doğrulukları hesaplanmıştır. FR, LR ve WOFE yöntemleri ile üretilen heyelan duyarlılık haritalarının, ROC yöntemi sonucu elde edilen doğruluk değerleri sırası ile %81.8, %79.9 ve %79.0 olarak elde edilmiştir. Bu çalışmanın diğer çalışmalardan en önemli farkı ise, 9 parametre dikkate alınarak FR, LR ve WOFE yöntemleriyle heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesi ve bunun doğruluğunun geliştirilen kullanıcı arayüz programları ile otomatik olarak gerçekleştirilmesidir. Bu açıdan geliştirilmiş ilk kullanıcı arayüz programlarından biridir. Ayrıca ortaya konulan bu yöntem, dünyada herhangi bir heyelan alanında uygulanabilecek nitelikte geliştirilmiştir.