Sjögren sendromlu hastalarda ve sağlıklı bireylerde serum apelin, fetuin-a ve karotis intima media kalınlıklarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DOĞAN SEVEN
Danışman: ALİ ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Sjögren sendromu (SS) tükürük ve gözyaşı bezleri başta olmak üzere ekzokrin bezleri tutan ve kronik lenfositik infiltrasyon ile karakterize otoimmün inflamatuvar bir hastalıktır. Başlıca semptom ağız ve göz kuruluğu olsa da farklı organ tutulumu yapabildiği de bilinmektedir. Sistatin ailesine bağlı bir sistein proteaz inhibitörü olan fetuin-A, glikoprotein yapıdadır. Akut enfeksiyöz patolojilerde konsantrasyonunun büyük oranda düştüğü saptanmış olup bazı yayınlarda albümin gibi negatif akut faz reaktanı olarak kabul edilmesi gerektiğini belirten görüşler mevcuttur. Romatoid artrit (RA), sistemik lupus eritamatozus (SLE), ailesel akdeniz ateşi (AAA) gibi birçok romatolojik hastalıkta serum fetuin-A düzeyi ile ilgili çalışmalar mevcuttur. Fetuin-A yüksekliği vasküler intima-media kalınlığı ile doğru orantılı olup glikoprotein yapısındaki bu molekülün kardiyovasküler hastalıklarla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Benzer şekilde protein yapıda ve adipokinler grubunda olan apelinin immünite, vücut glikoz-lipit dengesi, beslenme metabolizması, insülin rezistansı, kardiyovasküler sistem gibi birçok organ ve sistem üzerinde muhtemel etkileri nedeniyle serum seviyesi araştırılmıştır. Bu çalışmada SS'lu hastalarda ve sağlıklı gönüllülerde serum apelin, fetuin-A seviyeleri ve endotel inflamasyonunun kanıtlanmış göstergelerinden olan karotis intima media kalınlığını (KİMK) değerlendirdik. Böylece söz konusu belirteçlerin SS'nda inflamasyon belirteci olarak kullanılıp kullanılamayacağını araştırrmayı amaçladık. YÖNTEM: Bu çalışmaya, C.Ü.T.F. İç Hastalıkları Romatoloji kliniğinde SS tanısı ile takip edilen 61 hasta ile herhangi bir romatolojik, sistemik, metabolik hastalığı bulunmayan 59 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Hasta ve sağlıklı tüm bireylerin boy, kilo, beden kitle indeksi (BKİ) kaydedildi. Serum fetuin-A ve serum apelin değerleri ölçümü için uygun tüplere periferik bir venden kan alındı. Kan tetkikleri C.Ü.T.F. Biyokimya A.D'da ELİSA yöntemi ile çalışıldı. Tüm hastalara KİMK ölçümü C.Ü.T.F. Radyoloji A.D.'da Dr. D.S tarafından yapıldı. BULGULAR: Bu çalışmada ortalama serum fetuin-A düzeyi SS'lu hastalarda 1613.46 ± 503.7 (724-3129) mg/L, kontrol grubunda 1370.33 ± 627.85 (510-2896) mg/L (p= 0.021), ve ortalama KİMK düzeyi SS'lu hastalarda 0.53 ± 0.1 (0.4-0.95) cm, kontrol grubunda 0.48 ± 0.07 (0.3-0.7) cm (p= 0.001) Sjögren Sendromu olan grupta anlamlı yüksek saptandı. Serum apelin düzeyi SS'lu hastalarda 98.66 ± 37.15 (33.6-184.7) ng/L, kontrol grubunda 178.02 ± 55.23 (58.7-280.5) ng/L (p= 0.001 ) Sjögren Sendromu olan grupta anlamlı olacak şekilde düşük saptandı. Serum apelin ile serum fetuin-A (r= 0.276, p 0.05) Fetuin-A, apelin ve KİMK değerleri için ROC analizi uygulandı. Fetuin-A için kesim noktası 1220 mg/L olarak tespit edilmiş olup, sensitivitesi %78.8, spesifitesi %65.9 olarak bulunmuştur. Apelin için ROC analizi uygulandığında kesim noktası 85.15 ng/L olarak tespit edilmiş olup, sensitivitesi: %50.8 spesifitesi: % 7.6 olarak ölçülmüştür. KİMK için ROC analizi uygulandığında ise kesim noktası 0.475 cm olarak tespit edilmiş olup, sensitivite % 72.1 spesifite % 47.5 olarak ölçülmüştür. SONUÇ: Sjögren sendromu olan bireylerde serum fetuin-A ve ultrasonografik olarak kardiyovasküler risk belirteçlerinden olan ortalama KİMK düzeyleri anlamlı şekilde yüksek olarak saptandı. Serum apelin düzeyi ise SS olan grupta düşük olarak saptandı. Anahtar kelimeler: Apelin, fetuin-A, karotis intima media kalınlığı, sjögren sendromu