Türk dizilerinde din-toplum ilişkisi (Kurtlar Vadisi dizisi örneği)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP DAĞLAR
Danışman: Hüseyin Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Konu başlığı "Türk Dizilerinde Din ve Toplum İlişkileri: Kurtlar Vadisi Örneği" olan bu çalışmada, bir epistemik topluluk ürünü olarak Kurtlar Vadisi dizi/sinema filmlerinin, toplumun anlam dünyasını oluşturan ve böylece toplumsal davranış ve normları belirleyen değerlerini yeniden ürettiği, yaydığı ve aktardığı tezimizden hareketle yaptığı medeniyet sosyolojisinin aşamalı bir analizi yapılmıştır. Çalışmada öncelikle hayatı anlamlandırdığı ve medeniyetleri şekillendirdiği için değerler ve değer kavramı üzerine duruldu. Değerlerin din ve ahlak ile ilişkisine yer verilerek değerlerin davranış ve hareket tarzlarına nasıl yön verdiğini anlama bakımından İslam dininin vahiy ile belirlenmiş değerler sisteminin Müslümanların toplum bilinci ve yaşama tarzına olan etkisi tespit edildi. Daha sonra, günümüzde bilgileri, fikirleri ve dolayısıyla değerleri popüler kültürün etkisiyle medya üzerinden şekillenen toplumların, özellikle bir televizyon içeriği olan dizilerle gerçek ve gerçekliğe dair algılarının nasıl anlamlandırılıp şekillendirildiği, böylelikle kültürlerin ve değerlerin bundan ne derece etkilendiği konusu ele alındı. Tezin üçüncü bölümünde, gerçekliği yeniden inşa eden film anlatısının, dinsel, değersel, kültürel ve ahlaki olanı da yeniden inşa edebileceği çıkarımından hareketle; tüm serileriyle Kurtlar Vadisi dizisinin (ve sinema filmleri) yeniden ürettiği içerik ve mesajlar, din-toplum ilişkisi bağlamında incelenmeye başlandı. Dizi filmlerdeki göstergelerin toplum üzerinde örneklik ve davranış değiştirme boyutuna binaen Kurtlar Vadisi'nde Müslüman değerlerin ele alınışı ve bunların mertebelendirilerek yapıldığı yeniden üretim mercek altına alınarak hem oksidentalist söyleminin analizi hem de sosyal ve kültürel bir gerçeklik olarak kendini gösteren dinin görüngüleri incelenerek gündelik hayata yansıması sosyolojik açıdan değerlendirildi. Son bölümde ise Kurtlar Vadisi'nde nizam-ı âlem fikrinin nasıl anlaşıldığı, özellikle İslam düşüncesi etkisiyle Türklerin geleneksel olarak nizam-ı âlem ile görevli olup olmadığı ve dizide bunun modern anlamı doğrultusunda toplumsal mahiyette nasıl bir operasyonun bulunduğuna cevap arandı. Daha sonra dizide Nizam-ı Âlem fikrinin yayılmasında katalizör araçlar olarak görülen dava, cihat ve adalet anlayışı incelenerek bu fikrin kıyametten önce zuhur etmesi beklenen alâmetler-savaşlar şeklinde aktarılan kıyamet alametleri konusundaki anlayışa etkisi apokaliptik inançlarla karşılaştırmalı bir şekilde incelendi. Sonuç olarak; Kurtlar Vadisi dizisinin Türk halkının kendine özgü din-toplum ilişkisini yansıtması açısından oldukça etkili bir dizi olduğu anlaşılmaktadır. Dizi yapımcılarının Müslümanların bir medeniyet algısına sahip olması ve bunu hayata yansıtması gerektiği düşüncesi açıkça hissedilmektedir. Dizinin bu konudaki başarısının, hem yurt içinde hem de Türki Cumhuriyetler, Arap dünyası ve Balkan Ülkeleri başta olmak üzere yurt dışında büyük bir ilgiyle izlenmesinde etkili olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Manevi Değer, Toplum, Türk Dizileri, Kurtlar Vadisi, Din ve Toplum İlişkileri.