Yaşar Kemal'in Romanlarında Çukurova Ağzına Ait Sözcükler ve Etimolojileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YEKPARE KARAKIŞ
Danışman: ÖZLEM AYAZLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yaşar Kemal, toplumcu gerçekçi hikâye ve roman ustalarından biridir. Yaşar Kemal'in romanları ağızlar açısından oldukça zengindir. Yaşar Kemal'in Romanlarında Çukurova Ağzına Ait Sözcükler ve Etimolojileri adlı bu tezde, Yaşar Kemal'in romanlarındaki Çukurova ağzına ait sözcükler tespit edilmiş ve sözcüklerin etimolojileri verilmeye çalışılmıştır. Yaşar Kemal, Çukurova'nın ve yakından tanıdığı Çukurova insanının dilinin bir temsilcisidir. Çukurova'yı çok iyi gözlemleyen Yaşar Kemal eserlerinde halkın konuşma dilinde yaşayan özgün söyleyişlere, ikilemelere, deyimlere, atasözlerine sık sık yer vermiştir. Bu tez, Yaşar Kemal'in romanlarında geçen Çukurova ağzına ait sözcükleri kapsayan etimolojik bir çalışmadır. Yaşar Kemal'in söz varlığındaki Çukurova ağzına ait sözcükleri, bu sözcüklerin kökenlerini ortaya koyabilmek amacıyla hazırlanmıştır. Yaşar Kemal'in romanlarında geçen Çukurova ağzına ait sözcükler, ikilemeler, deyimler başta olmak üzere Anadolu ağızlarında yaşayan sözcük ve sözcük grupları tespit edilmiştir. Çalışmada, standart dile geçmemiş ya da standart dilde yaygın olarak kullanılmayan biçimlere yer verilmiştir. Bu tez kapsamında Yaşar Kemal'in yirmi yedi romanı taranmış, taranan romanlardan 593 sözcük tespit edilmiştir. Çukurova ağzına ait sözcüklerin veri girişi cümle örnekleriyle birlikte yapılmıştır. Madde başının karşısına sözcüğün örnek cümledeki anlamı verilmiş, Derleme Sözlüğü'ndeki diğer anlamları da dipnotta gösterilmiştir. Anlamı verilen sözcüklerin Anadolu'da yaygın olarak kullanıldığı diğer bölgeler de verilmiştir. Bu çalışmada Derleme Sözlüğü'nde geçmeyen sözcükler de tespit edilmiştir. Sözcüklerin köken incelemesi yapılırken Türkçe sözcükler, yabancı kökenli sözcükler ve ses yansımalı sözcükler üzerinde durulmuştur. Ağızlarda kullanılan yabancı kökenli sözcüklerin asılları verilmiştir. Yaşar Kemal'in romanlarındaki söz varlığını, Çukurova'nın söz varlığını, sözcük çeşitliliğini; sözcüklerin anlamlarını, etimolojilerini kapsayan bu çalışma ağız incelemelerine ve derleme sözlüğüne katkıda bulunacaktır. Anahtar Sözcükler: Yaşar Kemal'in romanları, Çukurova ağzı, Derleme Sözlüğü, Etimoloji