2010-2015 yılları arasında küratif radyoterapi alan hastalarımızda radyoterapi akut yan etkilerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA GÜROL CELASUN
Danışman: EDA ERDİŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, küratif radyoterapi alan hastalarda, radyoterapiye bağlı gelişen erken yan etkilerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: 2010-2015 yılları arasında Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Bölümünde küratif radyoterapi veya kemoradyoterapi tedavi edilen toplam 503 hastaya ait veriler geriye dönük olarak analiz edilmiştir. Yan etkiler, RTOG (Radiation Theraphy Oncology Group) yan etki değerlendirme kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Bulgular ve Tartışma: Tüm hastalar için; erken yan etkiler hastaların %99'unda gözlenirken, grade 1-2 yan etkiler %85, grade 3-4 yan etki %14 olarak tespit edilmiştir. Yan etkilerin ortalama görülme zamanı 1.8±0.04 hafta olduğu gözlenmiştir. Tedavi sırasında kilo kaybı %12, performans bozulması %25, tedavi sırasında eksitus %2, tedaviyi planlandığı gibi tamamlayamama %3, tedaviye ara verilmesi %26 hastada gözlenirken tedaviye ara verilme nedeni %72 hastada hematolojik nedenler olmuştur. RT alanına göre; hematolojik yan etkilerden WBC yan etkisinin görülme oranı bölgelere göre farklılık göstermiştir (p 60 Gy ve üzeri RT dozu uygulanan hastalarda daha fazla rastlanmıştır. RT dozu ile cilt ((p<0.001, r = +0.277)), mükoz membran (p<0.001, r = +0.281), tükrük bezi (p<0.001, r = +0.241), farenks/ösefagus (p<0.001, r = +0.306) ve larenks (p<0.001, r = +0.232) yan etkilerinin grade arasında pozitif korelasyon olduğu gösterilmiştir. Ancak üst (p<0.001) ve alt GIS (p=0.009) yan etkilerinin görülme oranı <60 Gy RT dozu uygulanan hastalarda daha fazla olarak tespit edilmiştir. Ayrıca bu yan etkilerin grade'i ile RT dozu arasında negatif korelasyon saptanmıştır (üst GIS için p<0.001, r = -0.195; alt GIS için p<0.001, r = -0.292). Düşük doz uygulanan hastalarda cilt (p=0.004), üst GIS (p=0.027) ve WBC (p=0.009) yan etkileri de daha erken ortaya çıkmıştır. Sonuç: RT'nin yan etkilerinin görülmesi bölgelere göre farklılık göstermekle birlikte özellikle hızlı çoğalan hücrelerin bulunduğu alanlarda RT yan etkilerinin sıklığı ve grade'i artmaktadır. Lokalize bir tedavi olan RT'nin lokal kontroldeki etkinliğinin azalmaması için, tedavi devamlılığının önemli olduğunu biliyoruz. Bunu da sağlamak için RT'nin yan etkilerinin etkin bir şekilde kontrol edilmesi gerekmektedir.