Sınıf öğretmenlerinin çevre eğitimine yönelik öz yeterlikleri ve görüşlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA YILMAZ
Danışman: Ahmet Turan Orhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin çevre eğitimine yönelik öz yeterlikleri ve görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmada çoklu yöntem kullanılmış olup; nicel veriler için Özlü (2012) tarafından geliştirilen "Çevre Eğitimi Öz Yeterlik Ölçeği" ve nitel veriler için de araştırmacı tarafından hazırlanmış yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda yer alan örneklemi, 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Sivas ilinde resmi ilkokullarda görev yapan ve kota örneklem ile seçilen 332 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunu ise 332 sınıf öğretmeni arasından maksimum çeşitlilik ve gönüllülük esası sağlanarak oluşturulmuş 45 sınıf öğretmeni yer almaktadır. Araştırmadan elde edilen verilerin çözümlenmesinde nicel veriler için SPSS-27 paket programı, nitel veriler için ise MAXQDA 2020 yazılım programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin çevre eğitimi öz yeterliklerinin çok yüksek olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda sınıf öğretmenlerinin cinsiyet, kıdem ve çalıştığı yerleşim birimlerine göre çevre eğitimine yönelik öz yeterlik düzeylerine ilişkin anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin cinsiyet değişkenine göre çevre eğitimi öz-yeterlikleri erkek öğretmenlerin lehinedir. Sınıf öğretmenlerinin kıdem değişkenine göre çevre eğitimine yönelik öz yeterlikleri ise 21 yıl ve üzeri olan sınıf öğretmenlerinin lehinedir. Ayrıca sınıf öğretmenlerinin çalıştığı yerleşim birimi değişkenine göre çevre eğitimi öz-yeterliklerinde görülen anlamlı fark şehir merkezindeki sınıf öğretmenleri yönündedir. Araştırmanın nitel veri sonuçlarına bakıldığında ise, sınıf öğretmenlerinin çevre eğitimini en çok "çevreyi tanıma ve koruma çabası" olarak nitelendirdikleri görülmektedir. Sınıf öğretmenlerinin birçoğu; çevre eğitiminde yaşanan problemlerin temel sebebinin nitelikli eğitim verilememesinden kaynaklandığını, sınıf öğretmenlerinin görev ve sorumluluklarının etkinlik hazırlamak olduğunu ve öğrenciden beklenen öğrenme çıktısının çevreyi korumak ve zarar vermemek olduğunu ifade etmişlerdir. Sınıf öğretmenleri tarafından daha çok tercih edilen etkinler; geri dönüşüm, ağaç dikme ve atık malzemelerle yapılan etkinliklerdir. Ayrıca araştırmada sınıf öğretmenleri daha nitelikli bir çevre eğitimi için uygulamalı etkinliklere, teknoloji kullanımına, hizmet içi eğitimlere ve veli iş birliğine önem verilmesi gerektiğini vurgulamışlardır. Anahtar Kelimeler: Sınıf öğretmeni, çevre, çevre eğitimi, fen eğitimi, çevre öz-yeterliği