Hastanede çalışan hemşirelerin mesleki yasa-yönetmelikler hakkındaki bilgi ve otonomi düzeylerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ESASLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜRŞAT KOÇ

Danışman: Şerife Karagözoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, hastanelerde çalışan hemşirelerin Hemşirelik Yasası, Hemşirelik Yönetmeliği hakkındaki bilgi ve otonomi düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, kesitsel ve tanımlayıcı niteliktedir. Araştırma, Ağustos-Ekim 2016 tarihleri arasında Sivas il merkezinde bulunan üniversite hastanesinde çalışan 185, devlet hastanesinde çalışan 192 ve özel hastanede çalışan 49 olmak üzere toplam 426 hemşire ile tamamlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, "Kişisel Bilgi Formu", "Hemşirelik Yasası Bilgi Formu", "Hemşirelik Yönetmeliği Bilgi Formu", "Otonomi Alt Ölçeği"ni içeren anket formu kullanılmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurul onayı ile kurum izinleri alınmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde, SPSS 23.0 programı kullanılarak tanımlayıcı istatistik testleri ile sayı ve yüzdelik dağılımlar, Ki-kare analizi, t testi, Tek Yönlü Varyans (One Way ANOVA) analizi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin büyük bir kısmının kadın, ortalama 27 yaşında, kamu hastanelerinde çalıştığı, servis hemşiresi olarak görev yaptığı, lisans mezunu ve 1-5 yıl arası mesleki deneyime sahip olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin çoğunluğunun mesleği isteyerek seçtiği, meslekten ayrılmayı düşünmediği, ancak hemşirelik mesleği mensubu olmaktan memnuniyet de duymadığı, çalışma saatlerinde öncelikli olarak hemşirelik bakımı hizmetlerini yürüttüğü bulunmuştur. Araştırmaya katılan hemşirelerin çoğunluğu hemşirelik yasasını ve hemşirelik yönetmeliğindeki görev yetki ve sorumlulukları yeteri kadar bilmediğini, hemşireliğin otonomi sahibi bir meslek olmadığını ifade etmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin hemşirelik yasası ve yönetmeliği bilgi puan ortalaması sırası ile 17.51±3.95 (0-22), 35.27±7.72 (0-50), ve otonomi puan ortalaması 81.33±16.75 (0-120)'dir. Hemşirelerin yasa ve yönetmelik bilgi puan ortalamaları ile otonomi puan ortalamaları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkinin olduğu (r=.238 ;p=0.000) saptanmıştır. Hemşirelerin tanıtıcı ve mesleki özellikleri, mesleki yasa-yönetmelikler ve otonomi hakkındaki düşüncelerine göre yasa, yönetmelik bilgi puanları ve otonomi puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar (p<0.05) bulunmuştur. Hastanede çalışan hemşirelerin mesleki yasa ve yönetmeliklere yönelik bilgi ve otonomi düzeyinin ortalamanın üzerinde olduğu; mesleki yasa ve yönetmelik hakkındaki bilgi düzeyi artıkça otonomi düzeyinin de yükseldiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, hemşirelik yasası, hemşirelik yönetmeliği, otonomi.