Üç farklı elektronik apeks bulucu, radyovizyografi ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografinin süt dişi kök kanal tedavisinde çalışma boyu belirlenmesinde doğruluğunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEVLÜT KAYABAŞI
Danışman: Fatih Öznurhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı; 3 farklı elektronik apeks bulucu (EAB), radyovizyografi (RVG) ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografinin (CBCT) süt dişi kök kanal boyu belirlemede doğruluğunun in vitro değerlendirilmesidir. Çalışmada 40 adet (20 adet rezorpsiyonlu, 20 adet rezorpsiyonsuz) çekilmiş insan süt azı dişi kullanıldı. Dişlere standart giriş kavitesi açıldıktan sonra koronal kısımları mine-sement sınırına kadar kesildi. Dişler rezorpsiyonlu ve rezorpsiyonsuz olacak şekilde iki gruba ayrıldı. Gerçek kanal uzunluklarının belirlenmesi amacıyla, x6 büyütmeli ışık mikroskobu altında, 15 no'lu K-file kanal eğesi apeksten çıktığı görülene kadar kanal içerisinde ilerletildi. Eğenin stoperinin koronal yüzeye temas ettiği nokta ile eğenin uç kısmı arasındaki fark ölçülüp gerçek kanal boyu tespiti yapıldı. Dişler, elektronik apeks bulucular ile çalışma boyu tayini amacıyla hazırlanan aljinat model içine gömülerek eğe, EAB'nin ekranında apeks sinyali alınana kadar kanal içerisinde ilerletildi. Stoper referans yüzeyine sabitlendikten sonra eğe kanaldan çıkarıldı ve stoper ile eğenin ucu arasındaki mesafe ölçülerek elektronik yöntemle elde edilen çalışma boyu ölçümleri yapıldı. RVG ile çalışma boyu ölçümlerinin yapılması amacıyla RVG cihazı ile dişlerin radyografileri alındı. Görüntüler üzerinde, cihazın yazılım programının ölçüm ara yüzü kullanılarak çalışma boyu ölçümleri kaydedildi. CBCT ile çalışma boyu ölçümlerinin yapılması amacıyla kuru bir mandibulanın etrafı yumuşak doku taklidi yapması için kırmızı modelasyon mumu ile kaplandı ve premolar ve molar diş soketlerine dişler yerleştirildi. Hazırlanan model üzerinde tomografi çekimleri yapıldı ve elde edilen görüntüler üzerinde cihazın yazılım programındaki ölçüm ara yüzü kullanılarak çalışma boyu ölçümleri kaydedildi. Gerçek kanal uzunluğu ile elektronik ve radyografik yöntemlerle tespit edilen çalışma boyu ölçümleri karşılaştırıldı. Verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde Bonferroni ve Friedman testi uygulandı. Çalışmaya dahil edilen her iki grupta da (rezorpsiyonlu ve rezorpsiyonsuz) gerçek uzunluk ile EAB'ler, RVG ve CBCT kullanılarak elde edilen çalışma boyu ölçümlerinin ortalamaları alınıp karşılaştırıldığında gruplar arası farklılık istatistiksel olarak anlamsız bulundu (p>0,05). Böylece, kök kanal tedavisi endikasyonu bulunan süt azı dişlerinde kök rezorpsiyonunun çalışma boyu belirlenmesinde doğruluğu etkilemediği gözlendi. Rezorpsiyonlu ve rezorpsiyonsuz grubun ikisinde de EAB'lerin minör foramenden 0,5 mm daha koronalde yaptıkları ölçümlerin doğruluğunun daha yüksek frekansta olduğu gözlendi. Kök rezorpsiyonu bulunmayan süt azı dişlerinde, diğer gruplarla arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmasa da RVG'nin çalışma boyu belirlemede yüksek doğruluğa sahip olduğu gözlendi. Çalışmaya dahil edilen çalışma boyu belirleme yöntemlerinin etkinlik farklarını ortaya koymak amacıyla, gerçek uzunluk ortalamaları ile diğer alt gruplarda elde edilen ölçümlerin ortalamaları arasındaki farkların minör foramenden ne kadar uzaklaştığı araştırıldı. Araştırılan frekans aralıklarında, elektronik yöntem ile radyografik yöntem arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı gözlendi (p>0,05). Süt azı dişlerinde kök kanal tedavisinde çalışma boyu belirlenirken elektronik apeks bulucular, radyovizyografi ve konik ışını bilgisayarlı tomografinin yüksek doğruluğa sahip olduğu saptandı. Radyasyon içermeyen bir yöntem olduğundan elektronik apeks bulucuların çalışma boyu belirlenmesinde kullanımını önermekteyiz. Anahtar Kelimeler: Süt Dişi, Elektronik Apeks Bulucu, Radyovizyografi, Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi, Çalışma Boyu Ölçümü