Bizans sanatında doktor azizler ve şifa
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA TORUN
Danışman: Meryem Acara Eser
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Geç antik çağdan itibaren Bizanslıların toplum yaşamlarında azizler önemli bir role sahiptir. Günlük yaşamları da dahil olmak üzere hayatlarının her safhasında onların varlıklarını kabul etmişlerdir. Azizler, yaşamları boyunca Tanrı'ya hizmet etmişler ve inançları uğruna canlarını vermiş kutsal kişilerdir. Halk, azizlerin Tanrı ile bağlantı kurabilen saygıdeğer kişiler olduğunu düşünmüştür. Azizlerin hastaları iyileştirmeleri, insanları kötülüklerden korumaları, mucizeler gerçekleştirmeleri gibi güçlere sahip olmaları onları toplum içinde yüksek bir statüye taşımıştır. Çoğu aziz, hastaları mucizevi bir şekilde iyileştirmiştir. Ancak bu uygulamalar ilahi mucize olarak ele aldığımız, Tanrı'nın azizler aracılığı ile gerçekleştirdiği mucizelerdir. Bizans'ta bilimsel tıp çalışmalarından önce tıp eğitimi alarak insanları tedavileriyle iyileştiren doktor azizler ortaya çıkmıştır. İlkçağlardan Orta çağa kadar ki dönemde, gelişme gösteren tıp bilimi, halk inanışları, tedavi yöntemleri, hastalıklar, sağlık tanrıları, tedavi mekanları hakkında bilgiler sunulmuştur. Bu bilgiler ışığında doktor azizlerin ortaya çıkmasındaki en büyük etkenin Yunan ve Roma'da ki sağlık tanrıları olduğu belirlenmiştir. İnsanların bu inanışları Hıristiyanlık ile değişmiş; sağlık tanrıları yerini azizlere, tedavi mekanları olarak kullanılan asklepionlar da yerini kiliselere bırakmıştır. Bizans'ta şifa anlayışının inanç ve bilimle sentezlenerek hem ruha hem bedene hitap eden bir tutumu ortaya çıkardığı araştırma sonucunda belirlenmiştir. Bunun en başarılı uygulamalarını yansıtan kişiler de doktor azizlerdir. Onlar Hıristiyanlığı kabul etmiş ve tıp eğitimi alarak kendilerini hem Tanrı'ya hem insanlara adamışlardır. Diğer azizler gibi sadece mucizevi şifalar uygulamamışlardır. Onlar hem hastaların bedenlerini tedavi eden hem de onların ruhlarını iyileştiren, mucizevi tıbbın temsilcisi kabul edebileceğimiz kutsal hekimlerdir. Anahtar Kelimeler: Bizans Sanatı, Doktor Azizler, Tıp, Şifa, Mucize.