Güncel irrigasyon aktivasyon yöntemlerinin kök kanallarındaki Enterococcus faecalis biyofilmi üzerine antibiyofilm etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE ÖZDEMİR SAKİN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Fatoş Albayrak
Eş Danışman: Tutku Tunç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada steril serum fizyolojikle uygulanan güncel irrigasyon aktivasyon yöntemlerinin, kök kanallarındaki Enterococcus faecalis (E. faecalis) biyofilmi üzerine antibiyofilm etkisi in vitro olarak incelendi. Çalışmada 70 adet tek kök, tek kanala sahip alt çene insan premolar dişleri kullanıldı. Dişler pozitif ve negatif kontrol grubu ve 5 deney grubu (Geleneksel iğne irrigasyonu-Gİİ, EDDY, pasif ultrasonik irrigasyon-PUİ, XP-Endo Finisher, Erbium:Yttrium-Aluminum-Garnet-Er:YAG lazer) olmak üzere 7 gruba ayrıldı (n=10). Deney gruplarına bakteri ekimi yapılarak 21 gün sonunda biyofilm oluşumu tamamlandı. Biyofilm oluşumunun kontrolü amacıyla pozitif kontrol grubundaki dişler, mikrobiyal kontaminasyonun değerlendirilmesi amacıyla ise negatif kontrol grubundaki dişler SEM görüntüleme yöntemiyle incelendi. Kök kanallarında biyofilm oluşumu gözlendikten sonra ilk bakteri örnekleri (S1) alındı. Steril kâğıt konlarla alınan örneklerin kanlı agar içeren plaklara ekimi yapılarak 37 °C'de 24 saat inkübasyonu sağlandı. Besiyerlerinde üreyen koloniler sayılarak CFU/ml cinsinden hesaplandı. Dişlere farklı irrigasyon aktivasyon yöntemleri uygulandıktan sonra alınan bakteri örnekleri (S2) kanlı agar plaklarına aynı şekilde ekildi ve CFU/ml cinsinden hesaplandı. İrrigasyon aktivasyon protokollerinin uygulanmasının ardından bakterilerin elimine edildiğini görsel olarak doğrulamak amacıyla, her deney grubundan rastgele seçilen 2 örnek SEM görüntüleme yöntemiyle incelendi. Çalışmadan elde edilen veriler IBM SPSS Statistics Version 22 programına yüklenerek analiz edildi. Verilerin değerlendirilmesinde parametrik test varsayımları yerine getirildiğinden (Shapiro-Wilk) bağımsız ikiden fazla gruptan elde edilen ölçümler karşılaştırılırken, tek yönlü varyans analizi kullanıldı. Analiz sonucunda farklılık yapan grupları bulurken LSD (En küçük önemli fark yöntemi), aynı örneklerden elde edilen başlangıç ve işlem sonrası bakteriyel örnekler karşılaştırılırken eşler arası önemlilik testi (Bağımlı gruplarda t testi) kullanıldı. Veriler tablolarda aritmetik ortalama, standart sapma, minimum, maksimum değer şeklinde belirtilerek yanılma düzeyi 0,05 olarak alındı. Çalışmada S1, S2, S1-S2 ve bakteriyel azalmanın yüzdesel değerleri karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. Tüm deney gruplarında irrigasyon aktivasyon yöntemleri uygulandıktan sonra S2 değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı derecede azalma görüldü (p 0,05); bu üç yöntem EDDY'ye göre istatistiksel olarak daha düşük, Gİİ yöntemine göre ise anlamlı düzeyde daha etkili sonuçlar verdi (p<0,05). Gİİ yöntemi, incelenen tüm yöntemler arasında en düşük antibiyofilm etkinlik gösteren grup olarak belirlendi. Steril serum fizyolojikle uygulanan irrigasyon aktivasyon yöntemlerinden hiçbiri kök kanallarından E. faecalis'in tamamen eliminasyonunu sağlamadı. Güncel irrigasyon aktivasyon yöntemlerinin E. faecalis gibi dirençli mikroorganizmaların eliminasyonunda geleneksel yöntemlere göre daha etkili olduğu görülmektedir. Özellikle EDDY ile irrigasyon aktivasyonu, diğer yöntemler arasında daha yüksek oranda bakteri eliminasyonu sağlayarak ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada elde edilen bulgular, güncel irrigasyon aktivasyon yöntemlerinin antibakteriyel etkinliği açısından klinik uygulamalara yol gösterici niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Enterococcus faecalis, EDDY, Pasif ultrasonik, XP-Endo Finisher, Er:YAG lazer