Ortaokul öğrencilerinin beceri temelli sorulara yönelik tutumları, öz-yeterlik inançları ve görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED BURAK YILMAZ
Danışman: SERKAN BULDUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin Beceri Temelli Sorulara ilişkin tutumlarının ve öz yeterlik inançlarının belirlenmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek, ortaokul öğrencilerinin beceri temelli sorulara yönelik tutumlarını, öz yeterlik inançlarını belirlemek ve bunlar arasındaki ilişkileri incelemek ve ortaokul öğrencilerinin beceri temelli sorulara ilişkin görüşlerini belirlemektir. Çalışmada karma yöntem desenlerinden birisi olan, nicel ve nitel aşamaların eş zamanlı kullanıldığı yakınsayan paralel desene göre yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda ilişkisel tarama deseni nitel boyutunda ise durum çalışması deseni esas alınmıştır. Araştırmanın örneklemini Sivas merkez ilçede öğrenim gören ortaokul öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmaya Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) için 417 ortaokul öğrencisi, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için ise 419 ortaokul öğrencisi olmak üzere toplamda 836 öğrenci katılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise çalışma grubunu 52 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin beceri temelli sorulara yönelik tutumlarını ölçmeye yönelik 12 maddesi olumlu 12 maddesi olumsuz olmak üzere toplam 24 maddeden oluşan iki faktörlü (bilişsel ve duyuşsal) bir yapıya sahip geçerli ve güvenilir ölçme aracı geliştirilmiştir. Ayrıca öğrencilerin beceri temelli sorulara yönelik öz yeterlik inançlarını ölçmeye yönelik 7 maddesi olumlu 13 maddesi olumsuz olmak üzere tek faktörlü bir yapıya sahip geçerli ve güvenilir ölçme aracı geliştirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri bu araştırmada geliştirilen "Beceri Temelli Sorulara Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Beceri Temelli Sorulara Yönelik Öz Yeterlik İnancı Ölçeği" ile nitel veriler ise araştırmacı tarafından geliştirilen "Beceri Temelli Sorulara Yönelik Görüşme Formu" ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen nicel verilerin analizinde; "Bağımlı örneklemler için t-testi", "Bağımsız örneklemler için t- testi", "Tek yönlü ANOVA", "MANOVA" ve "Pearson korelasyon katsayısı", nitel verilerin analizi için "İçerik analizi" esas alınmıştır. Araştırma sonucunda, cinsiyet değişkeni açısından, tutumun duyuşsal boyutunda erkekler lehine anlamlı fark olduğu, bilişsel boyutunda ise fark olmadığı, öz yeterlik inancında da erkekler lehine anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. Diğer yandan öğrencilerin tutumlarının ve öz yeterliklerinin sınıf düzeylerine göre anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir. Sekizinci sınıftaki öğrencilerin hem tutumlarının hem de öz yeterlik inançlarının diğer sınıflara (5.,6. ve 7.) göre anlamlı derecede düşük olduğu belirlenmiştir. Akademik başarı ile tutumun bilişsel boyutu arasında pozitif, orta kuvvetli ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu, tutumun duyuşsal boyutu ile akademik başarıları arasında zayıf ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ve akademik başarı ile öz yeterlik inançları arasında da zayıf ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Öğrencilerinin tutumları ile öz yeterlik inançları arasındaki ilişkiye bakıldığında öğrencilerin öz yeterlik inançları ile duyuşsal tutumları arasında pozitif, yüksek düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu, bilişsel tutumları arasında ise pozitif, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin beceri temelli sorulara ilişkin hem olumlu hem de olumsuz bazı görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir. Öğrenciler beceri temelli soruları sınavlarda daha ayırt edici sorular olarak gördükleri tespit edilmiştir.