Uddetü'l-Müridi's-Sâdık" isimli eseri bağlamında Ahmed Zerrûk'un sünnete ittibâ ve bid'atlerle mücadele anlayışı


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Böl., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MESUT UZUN

Danışman: Yüksel Göztepe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ahmed Zerrûk, 846/1442 yılında Fes'te dünyaya geldi. Merînîler Devletinin (831-946/1428-1549) son dönemlerinde, Vattâsîler Devletinin kuruluş yıllarında Fes, Cezâyir, Tunus, Trablus ve Tilemsen gibi Mağrib'in önemli şehir merkezlerinde hayatını sürdürmüştür. Farklı İslâmî ilimlerdeki tekâmülünü tamamlayarak tasavvuf ilminde en üst seviyeye yükselen, fıkıh usûlü ile tasavvufî sülûk gibi iki farklı eğilimi birleştirip bir ekol oluşturan Ahmed Zerrûk, insanların şer'î esaslara riayet etmesini, Kur'ân ve sünnete uymayan din anlayışlarının ıslah edilmesini gaye edinmiştir. Fitne ve fesadın, bid'at ve hurafelerin yaygın olduğu, pek çok tarikatların ve tasavvufî zümrelerin bid'atbatağına saplandığı, toplumsal bozulmaların arttığı dönemde Zerrûk, bir ıslah projesi hazırlayıp ''Uddetü'l-müridi's-sâdık'' isimli eserini kaleme alarak çözüm yolu üretmeye çalışmıştır. Zamanındaki Kur'ân ve sünnet dışı akımlara karşı eleştiriler ve tenkitler yönelterek, sünnetin ihyası için çalışmış, bu uğurda bid'atlerle mücadele etmiştir. Ahmed Zerrûk, tasavvuf içerisindeki özden kopuşlara, bozulmalara karşı ıslahat ve tecdid fikrini ikame etmeye çalışmış bir sûfidir. Zerrûk'un gerçekleştirmek ve başarmak istediği ıslahat girişimi, Peygamber Efendimizin; "Dinimizde kim sonradan yeni bir iş ortaya çıkarırsa, o dinden değildir ve o reddedilmiştir'' hadisinde öngörüldüğü üzere sonradan ortaya çıkarılan asılsız, mesnetsiz tutumların ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Böylesi bir anlayışı benimseyen Ahmed Zerrûk'un görüşlerinin tamamı, Cüneyd-i Bağdâdî'nin; ''Bizim yolumuz, Kur'ân ve sünnetle kayıtlıdır'' anlayışının bir ifadesi niteliğindedir. Anahtar Kelimeler: Ahmed Zerrûk, Zerrûkiyye, Sünnet, Bid'at, Mağrib