1869'dan 1913'e kadar rüştiye mekteplerinde okutulan tarih ders kitaplarının şekil ve içerik açısından incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM GÜMÜŞER
Danışman: NEBAHAT GÖÇERİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osmanlı devlet adamları, XVIII. yüzyılın başlarından itibaren Avrupa devletlerinin üstünlüğünü yalnız askeri sahada görmüş ve mesafeyi kapatmak için, askeri müesseseleri Batı ilim, teknik ve eğitim tarzına göre ıslah etmeyi yeterli bulmuşlardır. Mülki ve idari alanlardaki ıslahatlar ise 1826' da Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından sonra mümkün olmuştur. Böylece askeri okulların dışında, modern eğitim kurumlarının teşkil ve tanzim çalışmaları başlamıştır. Bu kapsamda, II. Mahmut Meclis-i Umûr-ı Nafia'ya talimat vererek eğitim kurumları hakkında bir lâyiha hazırlatmıştır. Lâyihanın konusu Sıbyan Mektepleri'nin düzeltilmesi ve onlara bağlı olarak yeni ve ikinci kademe olacak mekteplerin açılması olmuştur. Böylece daha üst dereceli mekteplere öğrenci hazırlamakta yetersiz kalan Sıbyan Mekteplerinin düzeltilmesi ve bağlı yeni mektebin açılması ile Rüştiye Mektepleri eğitim tarihimizde yerini almıştır. Rüştiyeler kurulduğundan itibaren okutulacak ders kitabı ihtiyacı ortaya çıkmış ve karşılanmaya çalışılmıştır. Klasik Osmanlı eğitim kurumlarında kitap ihtiyacı problem değildi. Asıl problem yeni açılan sivil okullarda yeni derslerin kitaplarının sağlanmasıydı. Tanzimat Dönemi'nde Rüştiye Mektepleri'ndeki tarih derslerinde okutulan kitaplara bakıldığında büyük çoğunluğun mekteplerde okutulmak için hazırlanmadığı görülür. Müstakil ders kitaplarının hazırlanması ancak dönemin sonlarına doğru gündeme geldiği anlaşılmaktadır. Bu çalışmada İdadi ve Sultani gibi kendisinden daha yüksek dereceli mekteplere öğrencileri hazırlayan Rüştiyeler'de 1869 – 1913 dönemleri arası Tarih dersi müfredatları, öğretim süreleri ve dönemleri ile yine aynı dönemler arasında okutulan tarih ders kitapları şekil ve içerik açısından kapsamlı olarak incelenmiştir. Anahtar Kelimeler : Rüşdiye Mektepleri, Tarih dersi, Tarih eğitimi, Meclis-i Umûr-ı Nafia, Ders kitapları