İntramüsküler Aşı Uygulamalarında Aşı Uygulama Sırasının 2-4 Aylık Bebeklerde Ağrı Düzeyi ve Ağlama Süresine Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FEYZANUR BULUT
Danışman: İlknur Yıldız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, intramüsküler aşı uygulamalarında aşı uygulama sırasının 2-4 aylık bebeklerde ağrı düzeyi ve ağlama süresine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Tokat İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı 15 Temmuz Şehitler ve 75.Yıl Aile Sağlığı Merkezlerinde 80 bebekle yapılmıştır. Araştırmada, önce beşli karma aşısı sonra pnömokok aşısı uygulanan grup (n=40) ve önce pnömokok aşısı sonra beşli karma aşısı uygulanan grup (n=40) olmak üzere iki girişim grubu bulunmaktadır. Tabakalandırma ve bloklu randomizasyon yöntemi ile gruplar cinsiyet açısından eşleştirilip her gruba eşit sayıda 20 kız ve 20 erkek bebek dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri; Bebek Tanıtıcı Bilgi Formu, Yenidoğan Ağrı Ölçeği (NIPS), Pulse Oksimetre Cihazı ve Video Kaydı kullanılarak elde edilmiştir. Bebeklerin ağrı düzeyleri, araştırmacıdan bağımsız olan ağrı uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurulundan ve araştırmanın yürütüldüğü kurumdan yazılı izinler alınmıştır. Bebeklerin tanıtıcı bilgileri, girişim grupları arasında istatistiksel olarak benzerlik göstermektedir (p>0.05). Araştırmada önce pnömokok aşısı uygulanan bebeklerin işlem sonrasındaki ağrı puanları, işlem sırasındaki ağrı puanlarına göre anlamlı ölçüde daha düşük bulunmuştur (p 0.05). Araştırmada önce beşli karma aşısı uygulanan bebeklerin işlem sırasındaki ve sonrasındaki ağrı puanları ve ağlama süreleri diğer girişim grubundaki bebeklere göre anlamlı ölçüde daha düşük bulunmuştur (p 0.05). Önce pnömokok aşısı uygulanan bebeklerin kalp atım sayıları işlem öncesinde istatistiksel olarak anlamlı ölçüde daha düşük, işlem sırasında daha yüksek ve işlem sonrasında ise işlem sırasına göre anlamlı düzeyde azaldığı bulunmuştur (p<0.05). Bu girişim grubundaki bebeklerin işlem sırasındaki oksijen saturasyonları işlem öncesindeki ve işlem sonrasındakine göre anlamlı ölçüde daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.05). Önce beşli karma aşısı uygulanan bebeklerin işlem sırasındaki ve sonrasındaki kalp atım sayıları, diğer girişim grubundaki bebeklere göre anlamlı ölçüde daha düşük, oksijen saturasyonları ise anlamlı ölçüde daha yüksek olarak bulunmuştur (p<0.05). Araştırmada, 2-4 aylık bebeklerde intramüsküler aşı enjeksiyonuna bağlı oluşan ağrı düzeyinin ve ağlama süresinin azaltılmasında aşı uygulama sırasının etkili olduğu sonucuna varılmıştır. 2-4 aylık bebeklerde beşli karma ve pnömokok aşılarının aynı ziyarette uygulanması durumunda önce beşli karma aşısının daha sonra pnömokok aşısının uygulanması önerilir.