Fen bilimleri öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme uygulamaları ve uygulamalarını etkileyen faktörler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA ACAR
Danışman: SERKAN BULDUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı Fen Bilimleri öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme uygulamaları ve değerlendirme uygulamalarını etkileyen faktörleri belirlemektir. Araştırmada karma yöntem desenlerinden birisi olan ve nicel ile nitel aşamaların aynı zamanda kullanıldığı yakınsayan paralel desen esas alınmıştır. Araştırmanın nicel boyutunun örneklemini Sivas merkez ilçede görev yapan 154 Fen Bilimleri öğretmeni ve nitel boyutun çalışma grubunu ise görüşmeler için 10, gözlemler ise için dört Fen Bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada nicel veriler Genç (2005) tarafından geliştirilen "Merkezi Sınavlara Yönelik Düşünceler Ölçeği" ve "Değerlendirmeye Yönelik İnanç Ölçeği" ile nitel veriler ise Susuwele-Banda (2005) tarafından geliştirilen "Sınıf İçi Gözlem Formu", gözlemler esnasında araştırmacının aldığı alan notları ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Görüşme Formu" ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen nicel verilerin analizinde; "Bağımlı Örneklemler için t-testi", "Tekrarlı Ölçümler için ANOVA", "Tek yönlü ANOVA", "Bağımsız Örneklemler için t-testi" ve "MANOVA", nitel verilerin analizinde betimsel analiz ve kategorisel analiz teknikleri esas alınmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin farklı değerlendirme türlerine (biçimlendirmeye yönelik, düzey belirlemeye yönelik, alternatif ve geleneksel) yönelik inanç düzeylerinin anlamlı olarak farklılaştığı ve bu inançlarının da ölçme ve değerlendirme uygulamalarıyla paralellik gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin değerlendirmeye yönelik inançlarının ve uygulamaya yönelik görüşlerinin cinsiyet ve mezun olunan fakülte türü değişkenlerine göre farklılaşmadığı ancak mesleki kıdem açısından farklılaştığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan öğretmenlerin merkezi sınavlara yönelik olumlu ve olumsuz görüşlere sahip oldukları ancak olumsuz görüşlerin anlamlı olarak daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin merkezi sınavlara yönelik görüşlerinin cinsiyet, mesleki kıdem ve mezun olunan fakülte türü değişkenleri açısından anlamlı olarak farklılaşmadığı belirlenmiştir Öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme uygulamalarını etkileyen faktörlerle ilgili bulgulara göre bu uygulamalarını etkileyen pek çok faktör olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme uygulamalarını inançları ve merkezi sınavların varlığı dışında zaman, okul imkânları ve çevresel etkenler vb. dışsal faktörlerin oldukça etkilediği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme uygulamalarını bu faktörlere göre şekillendirdikleri ve uygulamalarında özellikle merkezi sınavların önemli bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme uygulamalarını etkileyen bu faktörler nedeniyle derslerinde performansa dayalı değerlendirmelere çok sık yer veremedikleri tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Ölçme ve değerlendirme, merkezi sınavlar, değerlendirmeye yönelik inanç