İntramüsküler enjeksiyonda ekstremitelerin internal rotasyonu, lokal soğuk uygulama ve shotblocker kullanımının enjeksiyon ağrısı ve konfor düzeyi üzerine etkisinin karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUBA KARABEY

Danışman: Şerife Karagözoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Günümüzde sağlık hizmetlerinde kalite kavramının ön plana çıkması ve kanıt temelli uygulamaların yaygınlaşması hizmetin niteliğini belirlemede hasta memnuniyeti ve konfor kavramlarını önemli ve öncelikli parametreler haline getirmiştir. Bu bağlamda hemşirelik bakımında enjeksiyona bağlı yaşanan ağrı ve anksiyetenin azaltılması önemlidir. Bu araştırma IM (intramüsküler) enjeksiyon uygulamasında, standart enjeksiyon uygulaması, ekstremitelerin internal rotasyonu, lokal soğuk uygulama ve ShotBlocker kullanımının enjeksiyon ağrısı ve konfor düzeyi üzerine olan etkilerinin karşılaştırılması amacıyla deneysel olarak yapılmıştır. Yöntem: Araştırma Sivas İlinde bulunan bir aile sağlığı merkezinde 30 Temmuz 2019- 30 Aralık 2019 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemine İM Siyanokobalamin enjeksiyon tedavisi alan ve araştırmaya alınma kriterlerine uyan 215 birey alınmış, örneklem grubunda yer alan bireyler araştırmanın hem kontrol hem de müdahale gruplarını oluşturmuştur. Araştırmada tüm enjeksiyonlar bireylerin değerlendirmesini etkilememek amacıyla klinik hemşiresi tarafından, ağrıyı azaltmaya yönelik yaklaşımlar ise araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir. Bireylerin ardışık enjeksiyon uygulamalarında sırasıyla, standart enjeksiyon uygulaması, internal rotasyon, lokal soğuk uygulama ve ShotBlocker kullanımının bireylerin enjeksiyona bağlı yaşadıkları ağrı ve konfor düzeyleri üzerine etkisi belirlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde Friedman testi, Wilcoxon Testi, Man Whitney U testi ve Sperman Sıra Korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmamızda yer alan bireylerin % 61.9'u kadın, %38.1'i erkek bireylerden oluşmaktadır. Bireylerin IM enjeksiyon uygulamasında ağrı puan ortalamaları; standart enjeksiyon uygulaması sonrası 4.41±2.00, internal rotasyon uygulaması sonrası 3.76±1.67, lokal soğuk uygulama sonrası 1.89±1.13 ve ShotBlocker uygulaması sonrası 0.45±0.77, konfor puan ortalamaları ise sırasıyla; standart uygulama sonrası 6.60±1.53, internal rotasyon uygulaması sonrası 7.28±1.05, lokal soğuk uygulama sonrası 8.17±1.00 ve ShotBlocker uygulaması sonrası 9.16±0.68 olup, bu puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fark saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Sonuç olarak, ShotBlocker uygulamasının IM enjeksiyon ağrısını azaltmada enjeksiyon uygulama protokolü doğrultusunda uygulanan standart uygulama, internal rotasyon uygulaması ve lokal soğuk uygulamaya göre daha etkili bir yöntem olduğu, bununla birlikte internal rotasyon uygulaması ve lokal soğuk uygulamanın da IM enjeksiyon ağrısını standart yönteme göre önemli düzeyde azalttığı ve konfor düzeyini ise önemli ölçüde artırdığı saptanmıştır. Bu bağlamda IM enjeksiyona bağlı yaşanan ağrının azaltılması ve bireylerin konfor düzeylerinin artırılmasında öncelikle ShotBlocker uygulaması ve alternatif olarak internal rotasyon uygulaması ve lokal soğuk uygulama önerilmektedir.