Gıda sektöründe çok kriterli karar verme yöntemleri ile tedarikçi seçimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET VE LOJİSTİK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİDEM TUFAN
Danışman: Alptekin Ulutaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gıda sektörünün içerisinde yer alan işletmeler için, üretimde kullandıkları ana girdinin önemi çok fazladır. Bu ana girdinin istenilen zamanda ve yerde bulundurulması gerekmektedir. Çünkü gıda sektöründe yer alan işletmeler, gıdanın üretim ve tüketim ömrü nedeni dolayısıyla zaman ile yarışmaktadırlar. İşletmeler eğer ana girdilerini kendi bünyelerinde üretmiyorlarsa mutlaka bir tedarikçi ile çalışmaktadırlar. Yani üretim için gerekli girdiyi dış kaynaktan temin etmektedirler. Üretim için gerekli olan hammadde, yarı mamul ya da mamul tedarik eden firmaya tedarikçi denmektedir. İşletmeler kendileri için en uygun maliyete ve en yüksek performansa sahip tedarikçi ile çalışmak isterler. Çoğu zaman işletme için fayda sağlayacak tedarikçiyi belirlemek zor olabilmektedir. Bu aşamada ise Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden faydalanılmaktadır. ÇKKV yöntemleri birden çok kriteri değerlendirerek alternatifler arasından seçim yapmak için kullanılan ve sadece tedarikçi seçimi için değil, birçok alanda kullanılan yöntemlerdir. Bu çalışmada da ÇKKV yöntemleri kullanılarak gıda sektöründeki bir tedarikçi seçim problemi çözülmüştür. Çalışmada AHP,nalitik Hiyerarşi Prosesi (AHP), ARAS, COPRAS, EDAS, OCRA, MOORA-Oran, MOOSRA yöntemleri kullanılmıştır. Öncelikle tedarikçi seçiminde kullanılacak kriterler, süt tedarikçisi bulunan bir firma ile görüşülerek belirlenmiştir. Ardından bu firmadaki yöneticilerden kriterleri ve alternatifleri değerlendirmeleri istenmiştir. AHP ile kriter ağırlıkları belirlenirken, diğer ÇKKV yöntemleri ile tedarikçiler sıralanmıştır ve en iyi tedarikçi belirlenmiştir. Sıralamalar yapıldıktan sonra Spearman Korelasyon yöntemi kullanılarak sıralamalar arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı gıda sektöründe bulunan bir firma için performansı en yüksek olan tedarikçisini belirlemektir. Bunun için birden fazla alternatif ve sıralama yöntemi kullanılacaktır. Yöntemlerin sonuçları Spearman Korelasyon analizi ile karşılaştırılacaktır. Ayrıca bu yöntemlerin sonuçları Borda Sayım yöntemi ile birleştirilecektir. Literatürde gıda sektöründe tedarikçi seçimi ile ilgili fazla çalışma olmadığı için bu çalışma araştırma boşluğunu doldurarak literatüre katkı sunmaya çalışmaktadır. Anahtar kelimeler: Tedarikçi seçimi, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV), Gıda Sektöründe Tedarikçi Seçimi