Kanser tedavisinde ilaç olarak kullanılan platin temelli kompleksler üzerine kuantum kimyasal hesaplamalar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE TAŞTAN

Danışman: Duran Karakaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada kanser tedavisinde ilaç olarak kullanılan platin komplekslerinin moleküler yapıları, elektronik yapıları ve moleküler özellikleri DFT/B3LYP/LANL2DZ/6-31+G(d,p) seviyesinde gaz ve sulu fazda incelendi. Moleküler yapı parametreleri, IR ve NMR spektrumlarından komplekslerin moleküler yapılarının bozuk kare düzlem olduğu bulundu. Öncü orbital kontur diyagramlarından HOMO nun merkezi platin üzerinde lokalize olduğu, LUMO nun ise genel olarak karbon ve hidrojen atomları dışındaki atomlar üzerinde delokalize olduğu bulundu. Komplekslerin MEP haritalarından oksijen atomlarının konumlandığı bölgelerin nükleofil, diğer bölgelerin elektrofil olarak davranabileceği önerildi. Hesaplanan moleküler özelliklere göre cisplatinin anti-kanser ilaç standardı olarak kullanılabileceği belirlendi. EHOMO, ELUMO, E, , CP,  ve  değerleri cisplatinden büyük, I, A, ,  ve  değerleri cisplatinden küçük olan kimyasalların anti-kanser ilaç adayı olabileceği önerildi. Hesaplanan E, , ve  değerlerine göre komplekslerin optik materyal üretimine uygun olmadığı belirlendi. Komplekslerin 2ITN ve 3WZE hücre hatlarına karşı doking sonuçlarından, cisplatinin bağlanma enerjisi ve doking skoru bakımından mutlak değerce en küçük değere sahip olduğu bulundu. 2ITN hücre hattına karşı en aktif platin kompleksinin okzaliplatin, 3WZE hücre hattına karşı en aktif platin kompleksinin ise lobaplatin ve heptaplatin olduğu belirlendi. Anahtar kelimeler: Platin kompleksleri, Kuantum kimyasal hesaplamalar, Moleküler yapılar, Moleküler özellikler, Moleküler doking, Anti-kanser aktivite.