Ebenus laguroides boiss. var. laguroides, Inula thapsoides subsp. thapsoides ve Onosma sericeum bitkilerinin in vitro antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOKİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERYEM ORAKCI
Danışman: Ferda Candan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yapılan bu çalışmada Ebenus laguroides Boiss. var. Laguroides, Onosma Sericeum, Inula Thapsoides subsp. Thapsoides bitki özütlerinin in vitro antioksidan aktiviteleri araştırılmıştır. Ebenus türü milkvetch (Astragalus) türlerine benzerliğinden dolayı halk tarafından '' Sarıgeven'' veya '' Morgeven'' olarak adlandırılır. Güneydoğu Anadolu ve Karadeniz bölgesinin en kuzeyi hariç Anadolu'nun hemen hemen tüm bölgelerinde Ebenus türleri yetişir. Ebenus cinsinin bazı türleri genellikle Türkiye'de hipertansiyon, dermatolojik ve mide hastalıklarını önlemek amacıyla halk ilacı olarak kullanılmaktadır. Fabaceae familyasına ait olan Ebenus laguroides Boiss. var. laguroides' in antioksidan aktivitesi incelendiğinde su ve metanol ekstrelerinin DPPH radikallerini giderdiği ve yüksek proantosiyanidin içeriğine sahip olduğu belirlenmiştir. Bu bitkinin ABTS, DMPD, H2O2 radikallerini de belirli yüzdelerde giderdiği belirlenmiş; toplam fenol, flavonoid içeriği, antioksidan kapasite, şelatlama aktivitesi ve indirgeme kuvveti de araştırılmıştır. Onosma türleri pek çok ülkede boya maddesi elde etmede kullanılmakta bunun yanında tıbbi bitki olarak da değerlendirilmektedir. Bu cinsin Asya ülkelerinde yanıkların tedavisinde, solucan döktürücü, kaşıntı giderici olarak, bronşit ve humma gibi hastalıkların iyileştirilmesinde kullanıldığı bilinmektedir. Aynı zamanda bu türlerin çiçek ve yapraklarından elde edilen fenitoin maddesi epilepsi tedavisinde antiepileptik olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada kullanılan O. sericeum özellikle kırsal kesimlerde yara ve yanık tedavisinde kullanılmaktadır. Çalışmada Boraginaceae familyasına ait olan O. sericeum' un antioksidan aktivitesi araştırıldı. Su ve metanol ekstreleri ile ilgili yapılan çalışmalarda bitkinin etkili bir şekilde ABTS radikalini giderdiği ve yüksek indirgeme kapasitesine sahip olduğu belirlenmiştir. Yine DPPH, DMPD ve H2O2 radikallerini giderdiği ve fenol, flavanoid, proantosiyanidin içerdiği belirlenmiştir, Toplam antioksidan aktivite ve şelatlama aktivitesine de sahip olduğu saptanmıştır. Inula türleri oldukça yaygın tıbbi kullanım alanına sahiptir. Bu cins, antibakteriyel, antikanser, antitümör, hepatoprotektif, sitotoksik gibi biyolojik aktiviteleri ile tanınmaktadır. Asteraceae familyasına ait olan Inula Thapsoides subsp. Thapsoides türü ile ilgili yapılan çalışmalarda, diğer bitkilerle kıyaslandığında yüksek antioksidan aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir. Su ve metanol özütlerinin radikal giderme, şalatlama aktivitesi, indirgeme kuvveti, fenol, flavonoid, proantosiyanidin ve toplam antioksidan kapasiteye sahip olduğu saptanmıştır. Yapılan bu çalışmada su ve metanol ekstreleri BHT, curcumin, askorbik asit, EDTA gibi standart antioksidanlar ile kıyaslanmıştır. Her üç bitkinin de belirli yüzdelerde antioksidan aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, özütlerin serbest radikallere karşı antioksidan kapasiteye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Yapılan çalışmalar sonucunda , Ebenus laguroides Boiss. var. Laguroides, Onosma Sericeum, Inula Thapsoides subsp. Thapsoides bitki özütlerinin biyoaktif moleküller için iyi bir kaynak olduğu saptanmıştır.