Türkiye'de asgari ücret ve asgari ücret üzerinden alınan vergilerin mali analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MALİYE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BARIŞ KARAMIZRAK

Danışman: Nazım Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Asgari ücret, işçinin insan onuruna yaraşır bir düzey de geçimini sağlaması ve gelir dağılımı adaleti açısından oldukça önemlidir. Aynı zaman da işçinin tek gelir kaynağı olmasından dolayı kendisi ve ailesinin geçimini sağlayabileceği tek kaynak durumundadır. Bu yüzden son dönemler de özellikle gündem de yer alan bir konudur. Fakat gelişmekte olan veya gelişmemiş ülkeler de öneminin daha fazla olduğu görülmektedir. Bunun nedeni ise özellikle Türkiye açısından bakıldığında asgari ücret düzeyinde çalışan işçi kesiminin fazla olmasından kaynaklanmaktadır. Ayrıca asgari ücret işçi kesimi için önemli olduğu kadar ülkede ki ekonomik etkileri bakımından da oldukça önemli olduğu görülmektedir. Asgari ücret miktarında meydana gelebilecek bir artış enflasyon, istihdam, büyüme ve ödemeler bilançosu gibi ekonomik olguları etkilemektedir. Özellikle asgari ücretin istihdam yönünden etkisinin fazla olduğu görülmektedir. Asgari ücret oranın da yapılacak yüksek bir artış maliyetlerde artırıcı bir etki meydana getirmesinden dolayı karının düşmesini istemeyen işverenin işçi çıkarma eğilimine yöneltmektedir. Bu durum ise istihdamın azalmasına neden olmaktadır. Bu çalışma da enflasyon, büyüme ve işsizlik olgularının asgari ücret üzerinde ki etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla Türkiye'nin 1984-2017 arasında ki enflasyon, büyüme, işsizlik ve asgari ücret artış oranları zaman serisi kullanılarak analiz yapılmıştır. Kurulan modelde asgari ücretteki değişimin nelerin etkilediğini hem cari dönemde hem de bir önceki dönem deki değerleri dikkate alınarak test sonuçları sınanmıştır. Çalışmada yapılan granger nedensellik testinde büyüme ve enflasyonun asgari ücret üzerinde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Fakat işsizliğin asgari ücret üzerindeki etkisinin olduğu gibi bir sonuca ulaşılmamıştır. Kurulan modelin % 1 altında olması sebebiyle anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Enflasyon da bir önceki dönemde ortaya çıkacak bir artış cari dönem deki asgari ücretteki değişmeyi pozitif yönde etkilediği görülmektedir. Fakat asgari ücretteki bir önceki dönemdeki ortaya çıkan pozitif değişim bir sonraki dönemi negatif yönde etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Asgari Ücretteki Değişim, Enflasyon Oranı, İşsizlik Oranı, Büyüme Oranı.