Ölümün habercisi olduğu düşünülen inanışların ve yas tutma sürecinin antropolojik olarak incelenmesi: Sivas/Gürün örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antropoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL POLAT

Danışman: Çağdaş Demren

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Mayıs 2022- Mayıs 2023 tarihleri arasında, Sivas'ın Gürün ilçesine bağlı Yolgeçen ve Güldede köylerindeki ölüm ritüellerinin, sembollere dayanarak incelendiği etnografik bir alan çalışmasından oluşmaktadır. Katılımcı gözlem yöntemi ve derinlemesine görüşme formu yardımıyla gözlem yapılan toplumda, ölüme dair inanmalar, kaçınmalar ve ritüeller incelenmiştir. Görüşülen kişilerin söyledikleri, örnekler halinde çalışmaya eklenmiştir. Toplanan veriler sonucunda ölüm; ölüm öncesi, ölüm anı ve ölüm sonrası olarak üç döneme ayrılmıştır. Ölüm öncesinde, ölüme dair inanma ve kaçınmalara yer verilmiştir. Ölüm anı ve sonrasında ise, yas tutma süreci başlığı altında, yapılan ritüeller aktarılmıştır. Ölüm öncesine dair inanışların temelinde ölüm korkusu ve merak duygusunun yattığı saptanmıştır. Ölüm anında ve sonrasındaki yas tutma sürecinde yapılan ritüeller, ahiret inancı bağlamında tartışılmıştır. Bütün bu inanma ve ritüeller, araştırılan toplumun kültürünün kendi kuralları ve yorumları çerçevesinde geliştiği için topluma özgü olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Ölüm, Yas, Sembol, Kültür, İnanç, Ritüel.