Bir maden işletmesinin döküm sahasındaki yüzey deformasyonlarının PSI ve DInSAR tekniği ile incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Harita Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAKHAN DUYMAZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Fatih Poyraz

Eş Danışman: Yavuz Gül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Açık ocak madenciliğinde, madenin üzerinde bulunan örtü malzemesi döküm sahasına dökülerek gevşek malzeme ile metrelerce yükseklikte yığın oluşturulmaktadır. Bu malzeme kütlelerinin yapısına bağlı olarak meydana gelen yüzey deformasyonları, döküm sahası içerisinde ve dışarısında bulunan yapı, ekipman, altyapı ve insanlara maddi ve manevi olarak zarar verebilmektedir. Bu olumsuzlukların engellenebilmesi için oluşacak deformasyonların hızının ve büyüklüğünün izlenmesi son derece önemlidir. Tezde, Amasya Merkez ilçesine bağlı Eliktekke mevkiinde bulunan üç farklı mermer madeni şirketinin ortak olarak kullandığı döküm sahasındaki yüzey deformasyonlarının ve belli zaman aralığında oluşan heyelanın uydu görüntüleri ile tespit edilebilirliği amaçlanmıştır. Bu kapsamda yükselen ve alçalan yörüngeli Sentinel-1A ve Sentinel-1B SAR uydu görüntüleri kullanılarak PSI ve DInSAR teknikleri yardımıyla saha analiz edilmiştir. PSI sonuçları daha önce aynı çalışma bölgesinde yapılan GNSS ve İHA fotogrametrisi sonuçları ile karşılaştırılmıştır. PSI tekniği ile LOS yönünde -90 mm/ay'a ulaşan deformasyonlar belirlenmiştir. DInSAR tekniği ile görüntü çiftleri arasındaki en yüksek çökme değeri 32 mm olarak bulunmuştur. PSI sonuçlarındaki LOS hızları, sahada meydana gelen genel çökme değerlerini göstermiş olup, ani ve hızlı kaymanın sonucu, PSI ve DInSAR tekniği ile tespit edilememiştir. Heyelan sonucunun tespit edilememesinde saha içerisindeki aktif çalışma ile bazı bölgelerin sürekli değişmesiyle beraber eğim ve geometride değişimlerin söz konusu olabileceğidir. PSI tekniğinin yavaş gelişen deformasyon için saha içerisinde ek ölçü yapılmadan kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.