Berrak hücreli renal karsinoma hastalarında e-kaderin (ECAD) ve ölüm aracılı protein kinaz (DAPK) genlerinde metilasyon araştırması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYTÜL KİTAPCI

Danışman: Şifa Türkoğlu

Özet:

Bilim ve teknolojide hızlı ilerlemelere rağmen halen tam olarak aydınlatılamamış bir hastalık olan kanser için dünya genelinde çok geniş miktarda bütçeler ayırılarak çalışmalar yapılmaktadır. Ancak günümüzde bu hastalık çok sayıda insanın ölümüne sebep olmaya devam etmektedir. Böbrek kanserleri ürogenital kanserler arasında prostat ve mesane kanserlerinden sonra 3. sırada bulunmaktadır. Berrak hücreli karsinom ise renal hücreli kanserlerin (RHK) histopatolojik olarak en sık görülen alt tipidir. Çevresel faktörlerinde etki ettiği kanser, genetik ve epigenetik değişiklikler sonucu oluşan bir süreçtir. Bu epigenetik değişikliklerin başında metilasyon gelmektedir. Yapılan pek çok çalışma, çok sayıda kanser türünün oluşumunda bazı genlerin hipermetilasyonlarının etkili olduğu vurgusunu yapmaktadır. Çalışmamızda berrak hücreli renal kanser (BHRK) hastalarında ECAD ve DAPK genlerindeki epigenetik değişikliklerden olan DNA metilasyonunun analiz edilmesi ve mevcut epigenetik özelliklerinin kliniko-patolojik parametrelerle karşılaştırılarak ilişkilerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bunun için her iki genin promotor bölgelerinde metilasyon analizi yapılmıştır. Elde edilen veriler yardımıyla ECAD ve DAPK' daki değişikliklerle, klinik parametreler arasındaki potansiyel ilişkileri ortaya çıkarmak için istatistiki analizler yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda RHK hastalarından kan örnekleri yerel etik kurulun onayı alındıktan sonra 2010-2013 arasında toplanmıştır. 153 birey kontrol grubu, 113 birey hasta grubu olmak üzere 2 grup halinde çalışmalar düzenlenmiştir. Alınan kan örnekleri DNA izolasyonu ve metilasyon spesifik PCR (MSP) aşamalarından sonra jelde görüntülenerek metilasyon durumları belirlenmiştir. SPSS paket programında tanımlayıcı istatistikleri yapılarak wilcoxon, korelasyon ve lojistik regresyon analizlerine tabi tutulmuştur. Bu analizler sonucunda ECAD geninde metilasyon bulunan kişilerde hastalığın görülme olasılığının bulunmayanlara göre 5 kat fazla olduğu ve istatistiki açıdan anlamlı bir ilişkinin bulunduğu sonucuna varılmıştır. DAPK geninde de metilasyon ve hastalık arasında istatiki açıdan anlamlı bir ilişki bulunarak metilasyon bulunan kişilerde hastalığın görülme olasılığının bulunmayanlara göre 1,5 kat fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır.