Ankilozan spondilitli hastalarda postüral denge, düşme riski ve yaşam kalitesinin sağlıklı popülasyonla karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET OZAN BİNGÖL
Danışman: Ahmet Karadağ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ankilozan Spondilit (AS), primer olarak sakroiliak eklem ve aksiyel iskeleti olmak üzere, entezis bölgeleri, periferik eklemler ve ekstraartiküler tutulum ile seyredebilen kronik inflamatuar hastalıktır. AS hastalarında dengenin etkilendiği ve düşme riskinin arttığı gösterilmekle birlikte bu konuda yeterli çalışma yoktur. Biz bu çalışmada AS hastalarında dengenin değerlendirilmesi, düşme riski ve yaşam kalitesinin incelenmesi ve denge parametreleri ile hastalık aktivitesi, yaşam kalitesi, Maastricht Ankilozan Spondilit Entezit Skoru (MASES), spinal mobilite ölçümleri ve sigara kullanımının ilişkisini incelemeyi amaçladık. Çalışmaya 50 AS'li ve 50 sağlıklı (kontrol grubu) dâhil edildi. Her iki grupta da erkek sayısı 34, kadın sayısı 16'ydı. AS hasta grubu ve kontrol grubunda denge parametrelerinden Berg Denge Ölçeği (BDÖ), Fonksiyonel Uzanma Testi (FUT), Timed Up and Go Test (TUGT), Tinetti'nin Düşme Etkinlik Ölçeği (DEÖ) değerlendirildi. AS'li hastaların hastalık aktivitesinin değerlendirilmesinde Bath AS Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI) ve AS Hastalık Aktivite Skoru (ASDAS)-CRP/ESH indeksleri, Bath AS Fonksiyonel indeksi (BASFI), Bath AS Metroloji İndeksi (BASMI) kullanıldı. Fizik muayene bulgularına göre AS hasta grubunda el-parmak zemin mesafesi, tragus-duvar mesafesi, modifiye schober testi, MASES skorları kaydedildi. Yaşam kalitesini değerlendirmek için her iki gruba da Kısa Form-36 (SF-36) kullanıldı. AS hasta grubunda ek olarak AS Yaşam Kalitesi Ölçeği (ASQoL) kullanıldı. Hasta grubun yaş ortalaması 41.5±9.41, kontrol grubunun yaş ortalaması ise 41.38±9.23'dü (p=0.929). Her iki grubun yaş, boy, kilo ve vücut kitle indeksi arasında istatistiksel anlamlı farklılık tespit edilmedi. AS hasta grubu ile sağlıklı kontrol grubu BDÖ (p 0.05). El-parmak zemin mesafesi ve tragus-duvar mesafesi ile BDÖ ve FUT arasında negatif yönde, TUGT ve DEÖ ile ise pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulduk (p 0.05). AS hasta grubu ile kontrol grubu arasında SF-36'nın tüm alt parametreleri AS grubunda anlamlı düşüktü. AS hasta grubunda ASQoL ve SF-36'nın tüm alt parametreleri arasında negatif yönde güçlü ilişki vardı (p<0.001). Bu sonuçlara göre AS'de yaşam kalitesinin kontrol grubuna göre etkilendiğini söyleyebiliriz. Aynı zamanda tüm denge parametreleri ile SF-36 ve ASQoL'un korelasyon analizinde istatistiksel olarak anlamlı güçlü ilişki vardı. Bu sonuçlara göre AS'de yaşam kalitesinin kontrol grubuna göre etkilendiğini ve yaşam kalitesi ile denge parametreleri arasında ilişki olduğunu söyleyebiliriz. Biz bu çalışmada AS hastalarında denge parametrelerinin olumsuz yönde etkilendiğini, hastalık aktivitesi ile denge parametreleri arasında ilişki olduğunu gösterdik. Aynı zamanda AS hastalarında yaşam kalitesinin olumsuz yönde etkilendiğini, yaşam kalitesi ile denge parametreleri arasında güçlü ilişki olduğunu gösterdik. MASES ile denge parametreleri arasında ise istatistiksel anlamlı ilişki olmadığını tespit ettik. Ayrıca sigara kullanmayan bireylerde denge parametrelerinin sigara kullananlara göre daha iyi olabileceğini gösterdik. Anahtar Kelimeler: Ankilozan Spondilit, postüral denge, düşme riski, yaşam kalitesi